Czas i Kalendarz - Indie i Persja - Historia wersji

Caroli: /* Kalendarz klasyczny */

2020-03-11T20:32:20Z

Kalendarz klasyczny

← poprzednia wersja		Wersja z 21:32, 11 mar 2020
Linia 55:		Linia 55:

	===Kalendarz klasyczny===		===Kalendarz klasyczny===
	[[Plik:Rama-Ćandra-Awatara.jpg\|thumb~~\|left~~\|'''Rama-Ćandra-Awatara.jpg''']]		[[Plik:Rama-Ćandra-Awatara.jpg\|thumb\|'''Rama-Ćandra-Awatara.jpg''']]
	Awatar treta jugi, Śri Rama (Ramaćandra), bohater Ramajany. Jego odejście (pogrążenie się w wodach rzeki Śaraju, dzisiejszej Gogry) zapoczątkowało wiek dwapara.		Awatar treta jugi, Śri Rama (Ramaćandra), bohater Ramajany. Jego odejście (pogrążenie się w wodach rzeki Śaraju, dzisiejszej Gogry) zapoczątkowało wiek dwapara.

Caroli: /* Datowanie Ramy i Ramajany */

2020-03-11T20:31:19Z

Datowanie Ramy i Ramajany

← poprzednia wersja		Wersja z 21:31, 11 mar 2020
Linia 73:		Linia 73:
	O ile System Słoneczny ma decydujące znaczenie dla astrologii, która utrzymuje, że rządzi on życiem człowieka jako jednostki lub części społeczności, o tyle kalendarzem sakralnym rządzi system księżycowych nakszatr. Podstawową jednostką jest tu dzień księżycowy (tithi) czyli 1/30 księżycowego miesiąca. Ponieważ średni miesiąc księżycowy ma tylko ok. 29,5 dni, podział na tithi nie pokrywa się z biegiem naturalnych dni. Przyjęto, że danemu dniowi odpowiada tithi, które wystąpiło o świcie tego dnia. Sprawia to, że tithizaczynające się po świcie i kończące się przed następnym świtem zostaje pominięte w rachubie dni miesiąca (pojawia się nieciągłość numerów dni).		O ile System Słoneczny ma decydujące znaczenie dla astrologii, która utrzymuje, że rządzi on życiem człowieka jako jednostki lub części społeczności, o tyle kalendarzem sakralnym rządzi system księżycowych nakszatr. Podstawową jednostką jest tu dzień księżycowy (tithi) czyli 1/30 księżycowego miesiąca. Ponieważ średni miesiąc księżycowy ma tylko ok. 29,5 dni, podział na tithi nie pokrywa się z biegiem naturalnych dni. Przyjęto, że danemu dniowi odpowiada tithi, które wystąpiło o świcie tego dnia. Sprawia to, że tithizaczynające się po świcie i kończące się przed następnym świtem zostaje pominięte w rachubie dni miesiąca (pojawia się nieciągłość numerów dni).

	[[Plik:Krishna-Fleciarz.jpg\|thumb~~\|left~~\|'''Śri Kryszna''']]		[[Plik:Krishna-Fleciarz.jpg\|thumb\|'''Śri Kryszna''']]
	Awatar dwapara jugi, Śri Kryszna, bohater Mahabharaty oraz puran. Jego odejście (przypadkowe ustrzelenie przez myśliwego) zapoczątkowało kali jugę.		Awatar dwapara jugi, Śri Kryszna, bohater Mahabharaty oraz puran. Jego odejście (przypadkowe ustrzelenie przez myśliwego) zapoczątkowało kali jugę.

Linia 81:		Linia 81:

	Wspomniany wcześniej cykl 60-letni wiąże się z praktykowanym w Indiach od VI w.n.e. określaniem daty w ciągu roku według położenia Jowisza (bryhaspati). Okres syderyczny Jowisza wynosi 11 lat i 314,6 dni, czyli po blisko 12 latach jest on widoczny na tle tych samych gwiazd. Jego okres synodyczny nieco przekracza 398 dni, trochę powyżej roku. Zatem w okresie prawie 12 lat przechodzi przez taki sam szereg nakszatr jak Słońce w ciągu roku, zaś w ciągu roku — jak Słońce przez jeden miesiąc. Dzięki temu datę roku można podawać jako ,,miesiąc" 12-letniego cyklu Jowisza, np. ,,wielki miesiąc Ćajtra". Pięć 12-letnich cykli Jowisza tworzy 60-letni ,,wiek".		Wspomniany wcześniej cykl 60-letni wiąże się z praktykowanym w Indiach od VI w.n.e. określaniem daty w ciągu roku według położenia Jowisza (bryhaspati). Okres syderyczny Jowisza wynosi 11 lat i 314,6 dni, czyli po blisko 12 latach jest on widoczny na tle tych samych gwiazd. Jego okres synodyczny nieco przekracza 398 dni, trochę powyżej roku. Zatem w okresie prawie 12 lat przechodzi przez taki sam szereg nakszatr jak Słońce w ciągu roku, zaś w ciągu roku — jak Słońce przez jeden miesiąc. Dzięki temu datę roku można podawać jako ,,miesiąc" 12-letniego cyklu Jowisza, np. ,,wielki miesiąc Ćajtra". Pięć 12-letnich cykli Jowisza tworzy 60-letni ,,wiek".



	===Współczesny kalendarz hinduski===		===Współczesny kalendarz hinduski===

Caroli o 20:30, 11 mar 2020

2020-03-11T20:30:23Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:30, 11 mar 2020
Linia 81:		Linia 81:

	Wspomniany wcześniej cykl 60-letni wiąże się z praktykowanym w Indiach od VI w.n.e. określaniem daty w ciągu roku według położenia Jowisza (bryhaspati). Okres syderyczny Jowisza wynosi 11 lat i 314,6 dni, czyli po blisko 12 latach jest on widoczny na tle tych samych gwiazd. Jego okres synodyczny nieco przekracza 398 dni, trochę powyżej roku. Zatem w okresie prawie 12 lat przechodzi przez taki sam szereg nakszatr jak Słońce w ciągu roku, zaś w ciągu roku — jak Słońce przez jeden miesiąc. Dzięki temu datę roku można podawać jako ,,miesiąc" 12-letniego cyklu Jowisza, np. ,,wielki miesiąc Ćajtra". Pięć 12-letnich cykli Jowisza tworzy 60-letni ,,wiek".		Wspomniany wcześniej cykl 60-letni wiąże się z praktykowanym w Indiach od VI w.n.e. określaniem daty w ciągu roku według położenia Jowisza (bryhaspati). Okres syderyczny Jowisza wynosi 11 lat i 314,6 dni, czyli po blisko 12 latach jest on widoczny na tle tych samych gwiazd. Jego okres synodyczny nieco przekracza 398 dni, trochę powyżej roku. Zatem w okresie prawie 12 lat przechodzi przez taki sam szereg nakszatr jak Słońce w ciągu roku, zaś w ciągu roku — jak Słońce przez jeden miesiąc. Dzięki temu datę roku można podawać jako ,,miesiąc" 12-letniego cyklu Jowisza, np. ,,wielki miesiąc Ćajtra". Pięć 12-letnich cykli Jowisza tworzy 60-letni ,,wiek".

Caroli o 20:28, 11 mar 2020

2020-03-11T20:28:56Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:28, 11 mar 2020
Linia 81:		Linia 81:

	Wspomniany wcześniej cykl 60-letni wiąże się z praktykowanym w Indiach od VI w.n.e. określaniem daty w ciągu roku według położenia Jowisza (bryhaspati). Okres syderyczny Jowisza wynosi 11 lat i 314,6 dni, czyli po blisko 12 latach jest on widoczny na tle tych samych gwiazd. Jego okres synodyczny nieco przekracza 398 dni, trochę powyżej roku. Zatem w okresie prawie 12 lat przechodzi przez taki sam szereg nakszatr jak Słońce w ciągu roku, zaś w ciągu roku — jak Słońce przez jeden miesiąc. Dzięki temu datę roku można podawać jako ,,miesiąc" 12-letniego cyklu Jowisza, np. ,,wielki miesiąc Ćajtra". Pięć 12-letnich cykli Jowisza tworzy 60-letni ,,wiek".		Wspomniany wcześniej cykl 60-letni wiąże się z praktykowanym w Indiach od VI w.n.e. określaniem daty w ciągu roku według położenia Jowisza (bryhaspati). Okres syderyczny Jowisza wynosi 11 lat i 314,6 dni, czyli po blisko 12 latach jest on widoczny na tle tych samych gwiazd. Jego okres synodyczny nieco przekracza 398 dni, trochę powyżej roku. Zatem w okresie prawie 12 lat przechodzi przez taki sam szereg nakszatr jak Słońce w ciągu roku, zaś w ciągu roku — jak Słońce przez jeden miesiąc. Dzięki temu datę roku można podawać jako ,,miesiąc" 12-letniego cyklu Jowisza, np. ,,wielki miesiąc Ćajtra". Pięć 12-letnich cykli Jowisza tworzy 60-letni ,,wiek".


	===Współczesny kalendarz hinduski===		===Współczesny kalendarz hinduski===

Caroli: /* Jugawatarowie o sobie */

2020-03-11T20:26:12Z

Jugawatarowie o sobie

← poprzednia wersja		Wersja z 21:26, 11 mar 2020
Linia 127:		Linia 127:
	Sathya Sai Baba powiedział: ,,Awatarzy przejawili się w kryta judze w celu zachowania tradycji wedyjskiej, w treta judze — w celu ochrony prawości, a w dwapara judze — w celu obwieszczenia prawa do własności. W kryta judze awatar [Wisznu w postaci Hajagriwy] uchronił Wedy przed zgubą, w wieku treta [Rama] obronił kobietę przed zniesławieniem, w wieku dwapara [Kryszna] ochronił własność przed niesprawiedliwością. Obecnie, w tym czwartym wieku, kali judze, wszystkie te trzy dobra znajdują się w strasznym niebezpieczeństwie. Wedy są wyszydzane, kobiety kuszone do niegodnego życia, prawowitą własność zaś osądza się jako rzecz kradzioną! Dlatego ten awatar ma potrójne zadanie."		Sathya Sai Baba powiedział: ,,Awatarzy przejawili się w kryta judze w celu zachowania tradycji wedyjskiej, w treta judze — w celu ochrony prawości, a w dwapara judze — w celu obwieszczenia prawa do własności. W kryta judze awatar [Wisznu w postaci Hajagriwy] uchronił Wedy przed zgubą, w wieku treta [Rama] obronił kobietę przed zniesławieniem, w wieku dwapara [Kryszna] ochronił własność przed niesprawiedliwością. Obecnie, w tym czwartym wieku, kali judze, wszystkie te trzy dobra znajdują się w strasznym niebezpieczeństwie. Wedy są wyszydzane, kobiety kuszone do niegodnego życia, prawowitą własność zaś osądza się jako rzecz kradzioną! Dlatego ten awatar ma potrójne zadanie."

			[[Plik:Sathya-Sai-Deva-Mahavatar.jpg\|thumb\|left\|'''Sathya-Sai-Deva-Mahavatar''']]
	Procesja ,,boskiej inkarnacji" (awatara kali jugi) na złotym rydwanie oraz inne stowarzyszone z nią uroczystości, które odbyły się w aśramie Bhagawana Śri Sathya Sai Baba Prasanthi Nilayam we wrześniu 1997 r., zostały przepowiedziane (co do dnia i godziny) ok. 5000 lat temu przez mędrca Śukę (syna Wjasy).		Procesja ,,boskiej inkarnacji" (awatara kali jugi) na złotym rydwanie oraz inne stowarzyszone z nią uroczystości, które odbyły się w aśramie Bhagawana Śri Sathya Sai Baba Prasanthi Nilayam we wrześniu 1997 r., zostały przepowiedziane (co do dnia i godziny) ok. 5000 lat temu przez mędrca Śukę (syna Wjasy).

Caroli: /* Datowanie Ramy i Ramajany */

2020-03-11T20:23:43Z

Datowanie Ramy i Ramajany

← poprzednia wersja		Wersja z 21:23, 11 mar 2020
Linia 73:		Linia 73:
	O ile System Słoneczny ma decydujące znaczenie dla astrologii, która utrzymuje, że rządzi on życiem człowieka jako jednostki lub części społeczności, o tyle kalendarzem sakralnym rządzi system księżycowych nakszatr. Podstawową jednostką jest tu dzień księżycowy (tithi) czyli 1/30 księżycowego miesiąca. Ponieważ średni miesiąc księżycowy ma tylko ok. 29,5 dni, podział na tithi nie pokrywa się z biegiem naturalnych dni. Przyjęto, że danemu dniowi odpowiada tithi, które wystąpiło o świcie tego dnia. Sprawia to, że tithizaczynające się po świcie i kończące się przed następnym świtem zostaje pominięte w rachubie dni miesiąca (pojawia się nieciągłość numerów dni).		O ile System Słoneczny ma decydujące znaczenie dla astrologii, która utrzymuje, że rządzi on życiem człowieka jako jednostki lub części społeczności, o tyle kalendarzem sakralnym rządzi system księżycowych nakszatr. Podstawową jednostką jest tu dzień księżycowy (tithi) czyli 1/30 księżycowego miesiąca. Ponieważ średni miesiąc księżycowy ma tylko ok. 29,5 dni, podział na tithi nie pokrywa się z biegiem naturalnych dni. Przyjęto, że danemu dniowi odpowiada tithi, które wystąpiło o świcie tego dnia. Sprawia to, że tithizaczynające się po świcie i kończące się przed następnym świtem zostaje pominięte w rachubie dni miesiąca (pojawia się nieciągłość numerów dni).

			[[Plik:Krishna-Fleciarz.jpg\|thumb\|left\|'''Śri Kryszna''']]
	Awatar dwapara jugi, Śri Kryszna, bohater Mahabharaty oraz puran. Jego odejście (przypadkowe ustrzelenie przez myśliwego) zapoczątkowało kali jugę.		Awatar dwapara jugi, Śri Kryszna, bohater Mahabharaty oraz puran. Jego odejście (przypadkowe ustrzelenie przez myśliwego) zapoczątkowało kali jugę.

Caroli: /* Kalendarz klasyczny */

2020-03-11T20:20:03Z

Kalendarz klasyczny

← poprzednia wersja		Wersja z 21:20, 11 mar 2020
Linia 55:		Linia 55:

	===Kalendarz klasyczny===		===Kalendarz klasyczny===
			[[Plik:Rama-Ćandra-Awatara.jpg\|thumb\|left\|'''Rama-Ćandra-Awatara.jpg''']]
	Awatar treta jugi, Śri Rama (Ramaćandra), bohater Ramajany. Jego odejście (pogrążenie się w wodach rzeki Śaraju, dzisiejszej Gogry) zapoczątkowało wiek dwapara.		Awatar treta jugi, Śri Rama (Ramaćandra), bohater Ramajany. Jego odejście (pogrążenie się w wodach rzeki Śaraju, dzisiejszej Gogry) zapoczątkowało wiek dwapara.

Caroli: /* Kalendarz starożytny */

2020-03-11T20:17:29Z

Kalendarz starożytny

← poprzednia wersja		Wersja z 21:17, 11 mar 2020
Linia 47:		Linia 47:
	Najstarszy system kalendarzowy, w wielu aspektach stanowiący podstawę systemu klasycznego, znany jest z tekstów pochodzących sprzed kilku tysięcy lat przed naszą erą. Pewne odniesienia do kalendarza księżycowo-słonecznego można znaleźć w hymnach Ryg Wedy, jednej z czterech najświętszych ksiąg hinduizmu datowanej na ok. 2000 r.p.n.e. Literatura z okresu od 1300 r.p.n.e. do 300 r.n.e. zawiera bardziej szczegółowe informacje.		Najstarszy system kalendarzowy, w wielu aspektach stanowiący podstawę systemu klasycznego, znany jest z tekstów pochodzących sprzed kilku tysięcy lat przed naszą erą. Pewne odniesienia do kalendarza księżycowo-słonecznego można znaleźć w hymnach Ryg Wedy, jednej z czterech najświętszych ksiąg hinduizmu datowanej na ok. 2000 r.p.n.e. Literatura z okresu od 1300 r.p.n.e. do 300 r.n.e. zawiera bardziej szczegółowe informacje.

	[[Plik:Ganeśa-Syn-Boży~~.jpg~~.jpg\|thumb\|left\|'''Ganeśa''']]		[[Plik:Ganeśa-Syn-Boży.jpg\|thumb\|left\|'''Ganeśa''']]
	Ganeśa, zwany też Ganapatim lub Winajaką, syn Śiwa Boga i Parwati Bogini, jest jednym z najsympatyczniejszych i najpopularniejszych bogów hinduizmu. Jest on patronem listów i edukacji. Według legendy to on spisał wielką Mahabharatę pod dyktando mędrca Wjasy (podczas tej czynności stracił jeden z ciosów). Ponieważ Ganeśa ma zdolność usuwania przeszkód, do niego kierowane są pierwsze modły zwyczajowych obrządków, jak również specjalne modlitwy przed nowymi przedsięwzięciami. Czwartego dnia (ćaturthi) miesiąca bhadrapada (sierpień–wrzesień) obchodzone są urodziny Ganeśy, szczególnie entuzjastycznie w stanie Maharasztra.		Ganeśa, zwany też Ganapatim lub Winajaką, syn Śiwa Boga i Parwati Bogini, jest jednym z najsympatyczniejszych i najpopularniejszych bogów hinduizmu. Jest on patronem listów i edukacji. Według legendy to on spisał wielką Mahabharatę pod dyktando mędrca Wjasy (podczas tej czynności stracił jeden z ciosów). Ponieważ Ganeśa ma zdolność usuwania przeszkód, do niego kierowane są pierwsze modły zwyczajowych obrządków, jak również specjalne modlitwy przed nowymi przedsięwzięciami. Czwartego dnia (ćaturthi) miesiąca bhadrapada (sierpień–wrzesień) obchodzone są urodziny Ganeśy, szczególnie entuzjastycznie w stanie Maharasztra.

Caroli: /* Kalendarz starożytny */

2020-03-11T20:17:07Z

Kalendarz starożytny

← poprzednia wersja		Wersja z 21:17, 11 mar 2020
Linia 47:		Linia 47:
	Najstarszy system kalendarzowy, w wielu aspektach stanowiący podstawę systemu klasycznego, znany jest z tekstów pochodzących sprzed kilku tysięcy lat przed naszą erą. Pewne odniesienia do kalendarza księżycowo-słonecznego można znaleźć w hymnach Ryg Wedy, jednej z czterech najświętszych ksiąg hinduizmu datowanej na ok. 2000 r.p.n.e. Literatura z okresu od 1300 r.p.n.e. do 300 r.n.e. zawiera bardziej szczegółowe informacje.		Najstarszy system kalendarzowy, w wielu aspektach stanowiący podstawę systemu klasycznego, znany jest z tekstów pochodzących sprzed kilku tysięcy lat przed naszą erą. Pewne odniesienia do kalendarza księżycowo-słonecznego można znaleźć w hymnach Ryg Wedy, jednej z czterech najświętszych ksiąg hinduizmu datowanej na ok. 2000 r.p.n.e. Literatura z okresu od 1300 r.p.n.e. do 300 r.n.e. zawiera bardziej szczegółowe informacje.

			[[Plik:Ganeśa-Syn-Boży.jpg.jpg\|thumb\|left\|'''Ganeśa''']]
	Ganeśa, zwany też Ganapatim lub Winajaką, syn Śiwa Boga i Parwati Bogini, jest jednym z najsympatyczniejszych i najpopularniejszych bogów hinduizmu. Jest on patronem listów i edukacji. Według legendy to on spisał wielką Mahabharatę pod dyktando mędrca Wjasy (podczas tej czynności stracił jeden z ciosów). Ponieważ Ganeśa ma zdolność usuwania przeszkód, do niego kierowane są pierwsze modły zwyczajowych obrządków, jak również specjalne modlitwy przed nowymi przedsięwzięciami. Czwartego dnia (ćaturthi) miesiąca bhadrapada (sierpień–wrzesień) obchodzone są urodziny Ganeśy, szczególnie entuzjastycznie w stanie Maharasztra.		Ganeśa, zwany też Ganapatim lub Winajaką, syn Śiwa Boga i Parwati Bogini, jest jednym z najsympatyczniejszych i najpopularniejszych bogów hinduizmu. Jest on patronem listów i edukacji. Według legendy to on spisał wielką Mahabharatę pod dyktando mędrca Wjasy (podczas tej czynności stracił jeden z ciosów). Ponieważ Ganeśa ma zdolność usuwania przeszkód, do niego kierowane są pierwsze modły zwyczajowych obrządków, jak również specjalne modlitwy przed nowymi przedsięwzięciami. Czwartego dnia (ćaturthi) miesiąca bhadrapada (sierpień–wrzesień) obchodzone są urodziny Ganeśy, szczególnie entuzjastycznie w stanie Maharasztra.

Caroli: /* Od cykli kosmologicznych do ułamków sekundy */

2020-03-11T20:13:50Z

Od cykli kosmologicznych do ułamków sekundy

← poprzednia wersja		Wersja z 21:13, 11 mar 2020
Linia 9:		Linia 9:

	===Od cykli kosmologicznych do ułamków sekundy===		===Od cykli kosmologicznych do ułamków sekundy===
	[[Image:Trimmurti-trojca-wita.jpg\|thumb\|Trimurti]]		[[Image:Trimmurti-trojca-wita.jpg\|thumb\|left\|Trimurti]]
	Hinduska Trimurti (Triada, Trójca) najwyższych bogów; od lewej: Brahma (personifikacja stwórczego pierwiastka, Absolutu; to on wyznacza chronologiczne ramy istnienia świata, jugi), Wisznu (ochraniający i podtrzymujący stworzenie; to on inkarnuje się w postaci awatarów) i Śiwa (bóg destrukcji). Kiedy Śiwa w swoim aspekcie Nataradźy tańczy słynny kosmiczny taniec tandawę, na Ziemi towarzyszą temu dziejowe przemiany. W 1996 r. niektórzy wizjonerzy twierdzili, że Nataradźa właśnie rozpoczął swoją groźną, 7-letnią tandawę.		Hinduska Trimurti (Triada, Trójca) najwyższych bogów; od lewej: Brahma (personifikacja stwórczego pierwiastka, Absolutu; to on wyznacza chronologiczne ramy istnienia świata, jugi), Wisznu (ochraniający i podtrzymujący stworzenie; to on inkarnuje się w postaci awatarów) i Śiwa (bóg destrukcji). Kiedy Śiwa w swoim aspekcie Nataradźy tańczy słynny kosmiczny taniec tandawę, na Ziemi towarzyszą temu dziejowe przemiany. W 1996 r. niektórzy wizjonerzy twierdzili, że Nataradźa właśnie rozpoczął swoją groźną, 7-letnią tandawę.