Kundalin o 01:34, 9 sty 2017

2017-01-09T01:34:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 02:34, 9 sty 2017
Linia 22:		Linia 22:

	[[Category:Bóstwa]]		[[Category:Bóstwa]]
			[[Category:Laja Joga]]

Kundalin: dodanie hasła

2010-03-14T18:10:49Z

dodanie hasła

Nowa strona

'''Manasa''' (bengalski: মনসা Manasza) - ludowe bóstwo hinduskie, bogini świętych węży, nagów, współcześnie czczona głównie w Bengalu i północno-wschodniej Indii. Chroni przed ukąszeniami przez węże, ale również związana jest z płodnością i pomyślnością, czuwa nad rytem zaślubin. Bogini Manasa jest siostrą Vasuki, boskiego króla Nāgas (węży) i żoną mędrca Jagatkāru (Jaratkāru) [[Ryszi]]. Znana jest także jako Vishahara (niszczycielka trucizny), Jagadgaurī (Piękno świata), Nityā (wieczna) and Padmavati (Lotosowa).

Manasa [[Dewi]] to Wężowa Strażniczka Świątyni Boga [[Śiwa]] dająca oświecenie. Królowa Naga Loki. Władczyni Strażniczek Wężowych. Bogini szamańskich plemion [[Adiwasi]]. Manasa to bram.-hind. bogini węży, bóstwo płodności, także chroniące przed ukąszeniami węży. Zwykle uważana za córkę wieszcza [[Kaśjapa]] i Kadru, siostra [[Wasuki]] i [[Ananta]]. Wahaną czyli pojazdem bogini Manasa jest wąż, ściślej kobra znana jako naga. Manasa przypomina buddyjską [[Dźanguli]].

Manasa, bogini węży, opiewana jest w poematach narracyjnych zwanych mangalami, które powstawały od XV do XIX wieku w Bengalu. Czczona we wsiach pod wieloma imionami i postaciami, bogini Manasa ma niewątpliwe związki z przedaryjskim kultem Bogini Matki. Wiele źródeł szczegółowo omawia mit o Bogini Manasa, dowodząc jego związku z pradawnymi wierzeniami szamańskimi. W Indii obchodzone jest święto podczas którego wężowe panny pojawiają się na ziemi pod postacią dziewcząt.

Manasa pierwotnie była boginią czczoną przez Adiwasi (Ādivāsī - pierwotni plemienni mieszkańcy Indii, żyjący bez kast i cywilizacji, głównie w lasach i w górach, mający własną religię różną od hinduizmu). W późniejszym okresie jej kult został przejęty szerzej przez hinduizm ludowy. Manasa przedstawiana jest jako kobieta pokryta wężami, stojąca na wężu lub siedząca w pozycji lotosu, często pod baldachimem utworzonym z kapturów siedmiu białych kobr. Bywa także przedstawiana z synem Astīka trzymanym na łonie czy kolanach. Uważana lokalnie bądź za córkę Boga [[Śiwa]], bądź za córkę wieszcza [[Kaśjapa]]. Przedstawiana jako bogini Trzeciego czy raczej Pojedyńczego Oka, widząca wieszczka, szamanka. Kult Bogini Manasa jest wyrazem indyjskiego bardzo starozytnego szamanizmu.

'''Wąż''' był, po krowie, najbardziej czczonym w Indiach starożytnych zwierzęciem. Jego kult wiązał się nie tylko ze śmiercią, ale też płodnością. Wąż symbolizował regenerację, nieśmiertelność. Jako związany z dającymi początek życiu ziemią i wodą, kojarzony był z inicjacją. Ponadto związek z bezpostaciową wodą, żywiołem chaotycznym, poprzedzającym uporządkowany świat, sprawił, iż węża kojarzono z pierwotnym kosmosem, stanowiącym zalążek bytu. Ta koncepcja wyraźna jest w wisznuickiej symbolice [[Śesza]], węża - Bezkoniecznej Reszty - unoszącego się na powierzchni praoceanu, dźwigającego na swym grzbiecie uśpionego Boga [[Wisznu]] - Zbawiciela. Wężowe bóstwa, nagowie, dowolnie mogą zmieniać kształty. Zwykle ukazywały się pod postacią człowieka o wężowym ogonie, przystrojone w liczne klejnoty. [[Nagini]], kobiety nagów, cechuje nadzwyczajny urok i wdzięk. Często zdarzało się, że poślubiały mężczyznę ze śmiertelnego rodu i dawały mu potomstwo.

Manasa symbolizuje kobiety święte, które podobnie jak Bóg Śiwa medytują otoczone jadowitymi kobrami. Kult Bogini Manasa jest najbardziej aktywny w porze deszczowej, kiedy także węże są aktywne. Manasa jest czczona rytualnie w czasie święta Nag Panchami (Naga Pańćami) - Święta Węży w czasie hinduskiego miesiąca Śravan (lipiec-sierpień). Bengalskie kobiety przetrzegają postu (vrata) w tym dniu oraz składają ofiarę z mleka przy norach węży, nagów, którymi są w Indii kobry. Jako symbolu Bogini Wężowej używa się często konaru drzewa, kopca ziemnego lub węża usypanego z ziemi.

Zarówno wężom jak wężowym bóstwom w porze deszczowej oddaje się cześć w trakcie wspomnianego święta Nagapańćami. Celebrowane jest ono piątego dnia jasnej połowy miesiąca śrawana. W jego trakcie składa się nagom ofiarę z mleka i owoców i maluje się ich wizerunki. Czasem obwodzi się domostwo ochronnym kręgiem, którego zadaniem jest zapobieżenie wślizgnięciu się do wnętrza jadowitych węży.

W trakcie święta zakazana jest praca na polu, bo w jej trakcie może dojść do przypadkowego zranienia węża. Legenda opowiada o wieśniaku, który złamał tabu. Gdy orał pole, natrafił na wężowe gniazdo i nieświadomie zabił kilka młodych. Ściągnął na siebie zemstę samicy, która ukąsiła śmiertelnie nie tylko jego, ale i jego rodzinę za wyjątkiem dziewczynki, która wężom oddawała cześć. Królem nagów jest Wasuki. To on posłużył za sznur w trakcie ubijania oceanu mleka. To również Wasuki wedle niektórych mitów z nasienia Śiwa Boga stworzył wężową boginię Manasa Dewi, najprawdopodobiej w kolejnej inkarnacji zrodzonej także z wieszcza Kaśjapa i jego małżonki.

== Literatura: ==

Manasa Mangalkavya napisana przez Bijay Gupta;
Manasa Vijaya (1495) napisana przez Bipradas Pipilai;

[[Category:Bóstwa]]

Manasa - Historia wersji

Kundalin o 01:34, 9 sty 2017

Kundalin: dodanie hasła