Azim: dodanie hasła

2024-03-18T02:55:53Z

dodanie hasła

Nowa strona

'''Planetoida''' (planeta + gr. eídos – postać), [[asteroida]] (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie, nie będące planetą, księżycem planety, kometą lub meteoroidem, o zazwyczaj małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę (w szczególności [[Słońce]]). Ma stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

'''[[Reguła Titiusa-Bodego]]''' przewiduje, że pomiędzy orbitami [[Mars|Marsa]] i [[Jowisz|Jowisza]] (w odległości około 2,8 au od Słońca) powinna znajdować się planeta. Jednak obszar o szerokości około 500 milionów kilometrów takiego obiektu nie zawiera. Już w XVII wieku faktem tym zainteresował się Jan Kepler, jednak dopiero pod koniec XVIII wieku zaczęto się szerzej interesować tym zagadnieniem, a początek kolejnego stulecia przyniósł obserwacyjne rozwiązanie kwestii braku planety. Pierwszy obiekt, nazwany później Ceres (obecnie klasyfikowany jako planeta karłowata), wypełniający lukę pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza, odkrył 1 stycznia 1801 roku Giuseppe Piazzi w Palermo. Kolejne lata przyniosły odkrycie większej liczby ciał niebieskich nazwanych planetoidami.

Na styczeń 2024 roku znanych jest ponad 1,3 mln planetoid (w tym 640 tysięcy ponumerowanych, z czego ponad 24 tysiące ma także nazwy własne), z których większość porusza się po orbitach nieznacznie nachylonych do [[ekliptyka|ekliptyki]], pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza – w tzw. głównym pasie planetoid. Jeszcze większa zapewne jest liczba planetoid w Pasie Kuipera, jednak odkryto dotychczas niewielką ich część, a nachylenie ich orbit do ekliptyki może być znaczne. Trudno jest oszacować całkowitą liczbę planetoid występujących w Układzie Słonecznym, wynosi ona zapewne wiele milionów. Sam główny pas planetoid zawiera według szacunków od 1,1 do 1,9 miliona planetoid o średnicy co najmniej 1 km oraz dziesiątki milionów mniejszych będących czymś w rodzaju kosmicznego gruzu. W październiku 2017 odkryto 1I/ʻOumuamua, pierwszy obiekt, który początkowo został uznany za planetoidę pochodzącą spoza Układu Słonecznego. Zaobserwowane później niegrawitacyjne przyśpieszanie obiektu wskazuje, że może być on jednak kometą.

[[Category:Hasło]][[Category:Astrologia]]

Planetoida - Historia wersji

Azim: dodanie hasła