Zaratusztrianizm - Historia wersji

Kundalin o 20:10, 9 sty 2017

2017-01-09T20:10:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:10, 9 sty 2017
Linia 183:		Linia 183:

	10. Natalia Góraj, Ludy Starożytnej Persji, seria Mitologie Świata, Tom 24, New Media Concept 2008;		10. Natalia Góraj, Ludy Starożytnej Persji, seria Mitologie Świata, Tom 24, New Media Concept 2008;


			== Linki zewnętrzne ==

			[http://zakon-sufi.blogspot.com/ Portal nauk duchowych i społecznych tradycyjnych szkół i zakonów sufickich w Polsce]

			[http://sufi-chishty.blogspot.com/ Portal z naukami duchowymi najstarszej indyjsko-perskiej szkoły sufickiej czisztijja z Ajmer w Polsce]

	[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]		[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]

Kundalin o 18:30, 9 sty 2017

2017-01-09T18:30:14Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:30, 9 sty 2017
Linia 184:		Linia 184:
	10. Natalia Góraj, Ludy Starożytnej Persji, seria Mitologie Świata, Tom 24, New Media Concept 2008;		10. Natalia Góraj, Ludy Starożytnej Persji, seria Mitologie Świata, Tom 24, New Media Concept 2008;

	[[Category:Hasło]]		[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]

Kundalin: uzup.

2011-11-17T19:56:54Z

uzup.

← poprzednia wersja		Wersja z 20:56, 17 lis 2011
Linia 111:		Linia 111:


	'''Ahura Mazda i ~~Zaratusztra~~'''		'''Ahura Mazda, Zaratusztra i Żywioły'''

	Gdzieś około 1400 – 1200 roku p.e.ch., żyjącemu na azjatyckich stepach człowiekowi imieniem Spitama [[Zaratusztra]] objawił się [[Ahura Mazda]], mówiąc mu, że jest Bogiem Jedynym, że jest dobrem samym, że jest wszechwiedzący, najpotężniejszy i niewidzialny, i że jest tak doskonały, iż potrzebuje '''aniołów''' jako pośredników między sobą a światem. Ponieważ ich rola jest tak ważna, należy cokolwiek o nich powiedzieć:		Gdzieś około 1400 – 1200 roku p.e.ch., żyjącemu na azjatyckich stepach człowiekowi imieniem Spitama [[Zaratusztra]] objawił się [[Ahura Mazda]], mówiąc mu, że jest Bogiem Jedynym, że jest dobrem samym, że jest wszechwiedzący, najpotężniejszy i niewidzialny, i że jest tak doskonały, iż potrzebuje '''aniołów''' jako pośredników między sobą a światem. Ponieważ ich rola jest tak ważna, należy cokolwiek o nich powiedzieć:
Linia 145:		Linia 145:

	Ważną funkcją '''aniołów''' jest ochrona ludzi przed '''złymi duchami''' (demonami) i udzielanie śmiertelnikom wszelkiej innej szerokiej pomocy. Zaratusztrianie wierzą, że każda osoba ma swojego '''anioła stróża''' (anioła opiekuna), czyli '''Arda Fravash''''a, który zszedł z nieba po to by strzec danego człowieka. [[Ahura Mazda]] radzi Zaratustrze wzywać na pomoc anioła stróża, ilekroć znajdowałby się w niebezpieczeństwie. Gdyby nie opieka aniołów ludzie i zwierzęta nie mogliby istnieć, ponieważ zostaliby zniszczeni przez złe duchy (demony). Aniołowie niekiedy pomagają ludziom w sposób cudowny, ukazując im się i ingerując w ich doczesne życie. Opowiada o tym pewna stara, przepiękna legenda, zawierająca historię pewnego ubogiego drwala i jego rodziny.		Ważną funkcją '''aniołów''' jest ochrona ludzi przed '''złymi duchami''' (demonami) i udzielanie śmiertelnikom wszelkiej innej szerokiej pomocy. Zaratusztrianie wierzą, że każda osoba ma swojego '''anioła stróża''' (anioła opiekuna), czyli '''Arda Fravash''''a, który zszedł z nieba po to by strzec danego człowieka. [[Ahura Mazda]] radzi Zaratustrze wzywać na pomoc anioła stróża, ilekroć znajdowałby się w niebezpieczeństwie. Gdyby nie opieka aniołów ludzie i zwierzęta nie mogliby istnieć, ponieważ zostaliby zniszczeni przez złe duchy (demony). Aniołowie niekiedy pomagają ludziom w sposób cudowny, ukazując im się i ingerując w ich doczesne życie. Opowiada o tym pewna stara, przepiękna legenda, zawierająca historię pewnego ubogiego drwala i jego rodziny.


	'''Historia ubogiego Miszkina'''		'''Historia ubogiego Miszkina'''

Kundalin o 19:55, 17 lis 2011

2011-11-17T19:55:40Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:55, 17 lis 2011
Linia 81:		Linia 81:

	W objawieniach jakich doznał Zaratusztra, a było ich wiele irański prorok zaczął głosić wiarę w Boga Jedynego, istniejącego odwiecznie, niestworzonego, źródło wszelkiego bytu, stwórcę wszechrzeczy, bytów widzialnych i niewidzialnych, materialnych i duchowych – Ahura Mazdę. Czcił go jako pana mądrości, prawdy, ładu i sprawiedliwości, które określa się jednym słowem – Asza (Asha). Jednocześnie objawiono Zaratustrze, iż prócz Pana Mądrego (Ahura Mazdy) istnieje druga istota duchowa, niestworzona, odwieczna, ale zupełnie różna od tego pierwszego – Angra Mainju, istota zła, szkodliwa, zgubna, i pozbawiona mądrości. I dano zrozumieć prorokowi, iż owe dwie istoty ustawicznie ze sobą walczą, bo zło atakuje dobro.		W objawieniach jakich doznał Zaratusztra, a było ich wiele irański prorok zaczął głosić wiarę w Boga Jedynego, istniejącego odwiecznie, niestworzonego, źródło wszelkiego bytu, stwórcę wszechrzeczy, bytów widzialnych i niewidzialnych, materialnych i duchowych – Ahura Mazdę. Czcił go jako pana mądrości, prawdy, ładu i sprawiedliwości, które określa się jednym słowem – Asza (Asha). Jednocześnie objawiono Zaratustrze, iż prócz Pana Mądrego (Ahura Mazdy) istnieje druga istota duchowa, niestworzona, odwieczna, ale zupełnie różna od tego pierwszego – Angra Mainju, istota zła, szkodliwa, zgubna, i pozbawiona mądrości. I dano zrozumieć prorokowi, iż owe dwie istoty ustawicznie ze sobą walczą, bo zło atakuje dobro.


	'''Światłość i Ciemność'''		'''Światłość i Ciemność'''
Linia 94:		Linia 95:
	Obłoki i góry, które się wokoło wznoszą, wszystko co tylko wzrokiem dostrzegamy, gwiazdy, słońce, zorza, zwiastunka dnia – wszystko opowiada Twą chwałę, o Ahura Mazda. - (Awesta – Jasna 49, 10 SBE)		Obłoki i góry, które się wokoło wznoszą, wszystko co tylko wzrokiem dostrzegamy, gwiazdy, słońce, zorza, zwiastunka dnia – wszystko opowiada Twą chwałę, o Ahura Mazda. - (Awesta – Jasna 49, 10 SBE)

	Jak wcześniej wspomniano, w następujących po sobie kolejnych aktach stwórczych Ahura Mazda przy pomocy ~~sześciu~~ Archaniołów:		Jak wcześniej wspomniano, w następujących po sobie kolejnych aktach stwórczych Ahura Mazda przy pomocy Sześciu Archaniołów:

	* '''Wohu Manah (Dobra Myśl),'''		* '''Wohu Manah (Dobra Myśl),'''
Linia 110:		Linia 111:


			'''Ahura Mazda i Zaratusztra'''

	Gdzieś około 1400 – 1200 roku p.e.ch., żyjącemu na azjatyckich stepach człowiekowi imieniem Spitama [[Zaratusztra]] objawił się [[Ahura Mazda]], mówiąc mu, że jest Bogiem Jedynym, że jest dobrem samym, że jest wszechwiedzący, najpotężniejszy i niewidzialny, i że jest tak doskonały, iż potrzebuje '''aniołów''' jako pośredników między sobą a światem. Ponieważ ich rola jest tak ważna, należy cokolwiek o nich powiedzieć:		Gdzieś około 1400 – 1200 roku p.e.ch., żyjącemu na azjatyckich stepach człowiekowi imieniem Spitama [[Zaratusztra]] objawił się [[Ahura Mazda]], mówiąc mu, że jest Bogiem Jedynym, że jest dobrem samym, że jest wszechwiedzący, najpotężniejszy i niewidzialny, i że jest tak doskonały, iż potrzebuje '''aniołów''' jako pośredników między sobą a światem. Ponieważ ich rola jest tak ważna, należy cokolwiek o nich powiedzieć:
Linia 118:		Linia 120:

	Ziemia to '''Armaiti''' - Prithivi		Ziemia to '''Armaiti''' - Prithivi

	Woda to '''Anahita''' - Apah		Woda to '''Anahita''' - Apah

	Ogień to '''Attar''' - Agni		Ogień to '''Attar''' - Agni

	Wiatr to '''Waju''' (Vayu) w obu tradycjach!		Wiatr to '''Waju''' (Vayu) w obu tradycjach!

	'''Ahura''' w wedyjskim sanskrycie kojarzy się medycznie z boskim ogniem żołądkowym od które zależy zdrowie i życie, a także szerzej z wiedzą czy mądrością medyczną oraz kultem Ognia (Agni). '''Ahurya''' to w sanskrycie dosłownie: "Ten któremu należy się cześć i hołd"! Osoba czczona zatem powinna mieć silny ogień żołądkowy, być zdrowa, silna, sprawna i długowieczna. Bóg Zaratusztry jawi się jako Bóg Zdrowia! Anahitagni w sanskrycie oznacza osobę (istotę), która nie składa ofiar ogniowych i nie rozpala ognia bądź w której nie ma ognia. Idealnie pasuje to do anioła wody, bo w wodzie nie da się zapalić ognia, nawet rytualnego. Rdzeń "arma", "armai" wskazuje coś twardego jak ściana, mur lub skała. Rdzeń '''Atta''' z imienia '''Attar''' wskazuje na "to co się otrzymuje", "coś danego", "tych, którzy są starsi", "serce", "natchnienie poetyckie", 'pośmiertne ceremonie ogniowe", "piękno", "rytualne ceremonie i zwyczaje", "zwierciadło", "lustro", "liczbę osiem", "rywalizację", "ruch", "wibrację", "taniec", "dewocję", "wielbienie", "koło", "przyjaźń", "złoto", "moce nadnaturalne", "aromaty olejowe", "płatki róży", "żółty barwnik". '''Attahasa''' to jedno z Imiona Śiwa Boga!		'''Ahura''' w wedyjskim sanskrycie kojarzy się medycznie z boskim ogniem żołądkowym od które zależy zdrowie i życie, a także szerzej z wiedzą czy mądrością medyczną oraz kultem Ognia (Agni). '''Ahurya''' to w sanskrycie dosłownie: "Ten któremu należy się cześć i hołd"! Osoba czczona zatem powinna mieć silny ogień żołądkowy, być zdrowa, silna, sprawna i długowieczna. Bóg Zaratusztry jawi się jako Bóg Zdrowia!

			'''Anahitagni''' w sanskrycie oznacza osobę (istotę), która nie składa ofiar ogniowych i nie rozpala ognia bądź w której nie ma ognia. Idealnie pasuje to do anioła wody, bo w wodzie nie da się zapalić ognia, nawet rytualnego.

			'''Armaiti'''. Rdzeń "arma", "armai" wskazuje coś twardego jak ściana, mur lub skała.

			Rdzeń '''Atta''' z imienia '''Attar''' wskazuje na "to co się otrzymuje", "coś danego", "tych, którzy są starsi", "serce", "natchnienie poetyckie", 'pośmiertne ceremonie ogniowe", "piękno", "rytualne ceremonie i zwyczaje", "zwierciadło", "lustro", "liczbę osiem", "rywalizację", "ruch", "wibrację", "taniec", "dewocję", "wielbienie", "koło", "przyjaźń", "złoto", "moce nadnaturalne", "aromaty olejowe", "płatki róży", "żółty barwnik". '''Attahasa''' to jedno z Imiona Śiwa Boga!

Kundalin o 19:52, 17 lis 2011

2011-11-17T19:52:58Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:52, 17 lis 2011
Linia 111:		Linia 111:


	Gdzieś około 1400 – 1200 r p.n.e. żyjącemu na azjatyckich stepach człowiekowi imieniem Zaratusztra objawił się Ahura Mazda, mówiąc mu, że jest Bogiem Jedynym, że jest dobrem samym, że jest wszechwiedzący, najpotężniejszy i ~~niewidzialny1~~, i że jest tak doskonały, iż potrzebuje aniołów jako pośredników między sobą a światem. Ponieważ ich rola jest tak ważna, należy cokolwiek o nich powiedzieć:		Gdzieś około 1400 – 1200 roku p.e.ch., żyjącemu na azjatyckich stepach człowiekowi imieniem Spitama [[Zaratusztra]] objawił się [[Ahura Mazda]], mówiąc mu, że jest Bogiem Jedynym, że jest dobrem samym, że jest wszechwiedzący, najpotężniejszy i niewidzialny, i że jest tak doskonały, iż potrzebuje '''aniołów''' jako pośredników między sobą a światem. Ponieważ ich rola jest tak ważna, należy cokolwiek o nich powiedzieć:

	"W Aweście napotykamy wielka liczbę istot duchowych i ~~napół~~ duchowych, wszystkie przymioty moralne, jak świętość, mądrość, wiedza ~~i t.d~~. są uosobione, uosobione są siły przyrody, ciała niebieskie i same nawet elementa, jak ziemia, woda i ogień. Tak duchy, jako i geniusze wielbione są w Aweście pochwalnymi wzmiankami w pieśniach i modlitwach, często osobnymi hymnami, a nadto składaniem stosownych ofiar."		"W Aweście napotykamy wielka liczbę istot duchowych i na pół duchowych, wszystkie przymioty moralne, jak świętość, mądrość, wiedza itd., są uosobione, uosobione są siły przyrody, ciała niebieskie i same nawet elementa, jak ziemia, woda i ogień. Tak duchy, jako i geniusze wielbione są w Aweście pochwalnymi wzmiankami w pieśniach i modlitwach, często osobnymi hymnami, a nadto składaniem stosownych ofiar."

	~~W tym miejscu należy zadać pytanie~~: ~~Skąd się owe nieśmiertelne istoty wzięły?~~		Istnieje zbieżność podstawowych Imion Aniołów Żywiołów w tradycji Zaratusztry z tradycją wedyjską:

	~~... pierwszym aktem jakiego~~ (...) dokonał Ahura Mazda, było wytworzenie przez swojego Spenta Mainju (Świętego Ducha) sześciu mniejszych bóstw (Archaniołów – przyp. A.S.), świetlistych istot z wcześniejszej wizji Zaratusztry. Te bóstwa utworzyły wraz z Ahura Mazdą siódemkę (heptadę) i przystąpiły i przystąpiły razem z nim do urzeczywistnienia siedmiu aktów stworzenia, które doprowadziły do powstania świata (...)		Ziemia to '''Armaiti''' - Prithivi
			Woda to '''Anahita''' - Apah
			Ogień to '''Attar''' - Agni
			Wiatr to '''Waju''' (Vayu) w obu tradycjach!

	~~(...) tych sześć wielkich Istot wytworzyło~~ z ~~kolei inne bóstwa~~ (~~aniołowie – A.S.~~) ~~dobroczynne (~~.~~..) Wszystkie te boskie istoty~~, ~~będące zgodnie z doktryną bezpośrednimi lub pośrednimi emanacjami Ahura Mazdy, dążą pod jego kierownictwem~~, ~~zgodnie z wyznaczonymi im zadaniami~~, ~~do rozprzestrzeniania dobra~~ i ~~przezwyciężania zła~~. ~~W zaratusztrianizmie noszą one zbiorową nazwę: Jazata – „Godne nabożnej czci”~~, ~~lub Amesza Spenta – Święci Nieśmiertelni”~~. ~~Pomimo~~, ~~że ten ostatni termin~~ nie ~~występuje w Gatach~~, ~~był on najprawdopodobniej utworzony przez samego Zaratusztrę dla odróżnienia istot~~, ~~które mu~~ się ~~objawiły~~, ~~od wszystkich bóstw pogańskich (uznanych przez Zaratusztrę za demony (dewy)~~, ~~które stoją po stronie Angra Mainju – przyp. A.S.)~~, ~~które~~ są ~~określane w Wedach mianem „Wszystkich Nieśmiertelnych”~~, ~~gdyż Zaratusztra z olbrzymią odwagą~~ i ~~stanowczo odrzucił kult wojowniczych~~, ~~amoralnych Daewa tzn. Indry i jego towarzyszy~~, ~~których uważał za należące „do rodu o złej woli” (J. 32~~, ~~3). „Daewa nie wybrały prawidłowo~~, ~~gdyż Duch Zwodniczy nawiedził je~~, ~~gdy się naradzały~~, ~~tak że wybrały złe cele. Wszystkie one oddały się złości~~, ~~przez którą czynią przykrym ludzkie życie.” (J. 30~~, ~~6) W ten sposób Daewa były dla Zaratusztry złe z natury i z w y b o r u (podkr. A.S.)~~, ~~tak jak sam Angra Mainju. Były fałszywymi bogami~~, ~~których nie należy czcić~~, ~~gdyż sieją konflikty między ludźmi~~, ~~nakłaniają ich przez swą żądzę ofiar do rozlewu krwi i niosących zniszczenie sporów~~.3		'''Ahura''' w wedyjskim sanskrycie kojarzy się medycznie z boskim ogniem żołądkowym od które zależy zdrowie i życie, a także szerzej z wiedzą czy mądrością medyczną oraz kultem Ognia (Agni). '''Ahurya''' to w sanskrycie dosłownie: "Ten któremu należy się cześć i hołd"! Osoba czczona zatem powinna mieć silny ogień żołądkowy, być zdrowa, silna, sprawna i długowieczna. Bóg Zaratusztry jawi się jako Bóg Zdrowia! Anahitagni w sanskrycie oznacza osobę (istotę), która nie składa ofiar ogniowych i nie rozpala ognia bądź w której nie ma ognia. Idealnie pasuje to do anioła wody, bo w wodzie nie da się zapalić ognia, nawet rytualnego. Rdzeń "arma", "armai" wskazuje coś twardego jak ściana, mur lub skała. Rdzeń '''Atta''' z imienia '''Attar''' wskazuje na "to co się otrzymuje", "coś danego", "tych, którzy są starsi", "serce", "natchnienie poetyckie", 'pośmiertne ceremonie ogniowe", "piękno", "rytualne ceremonie i zwyczaje", "zwierciadło", "lustro", "liczbę osiem", "rywalizację", "ruch", "wibrację", "taniec", "dewocję", "wielbienie", "koło", "przyjaźń", "złoto", "moce nadnaturalne", "aromaty olejowe", "płatki róży", "żółty barwnik". '''Attahasa''' to jedno z Imiona Śiwa Boga!

	Inaczej zgoła ma się rzecz z jazadami (awest. Yazatas, pahl. Yazadz) – czyli aniołami, będącymi istotami duchowymi zróżnicowanymi płciowo. Aniołowie będący pośrednikami między Ahura Mazdą a ludźmi wyobraża się jako skrzydlate istoty, bądź uskrzydlone dyski. Aniołowie są manifestacją energii Boga.4

	Ważną funkcją aniołów jest ochrona ludzi przed złymi duchami i udzielanie śmiertelnikom wszelkiej innej szerokiej pomocy. Zaratusztrianie wierzą, że każda osoba ma swojego anioła stróża (anioła opiekuna)5, czyli Arda Fravash, który zszedł z nieba po to by strzec danego człowieka. Ahura Mazda radzi Zaratustrze wzywać na pomoc anioła stróża, ilekroć znajdowałby się w niebezpieczeństwie. Gdyby nie opieka aniołów ludzie i zwierzęta nie mogliby istnieć, ponieważ zostaliby zniszczeni przez złe duchy. Aniołowie niekiedy pomagają ludziom w sposób cudowny, ukazując im się i ingerując w ich doczesne życie. Opowiada o tym pewna stara, przepiękna legenda, zawierająca historię pewnego ubogiego drwala i jego rodziny.		W tym miejscu należy zadać pytanie: Skąd się nieśmiertelne istoty wzięły?

	~~Choć ta historia miała miejsce w Iranie jakieś tysiąc lat temu~~, ~~to warto ją sobie przypominać ilekroć dotykają nas życiowe trudności i jest nam potrzebna pomoc duchowych bytów. Żył kiedyś bardzo ubogi człowiek imieniem Mishkin, drwal~~, ~~utrzymujący się~~ z ~~ciężkiej pracy rąk~~. ~~Miał on żonę~~ i ~~córkę. Pewnego dnia córka przechodziła koło domu sąsiadów~~, ~~którzy przyrządzali na obiad wyborną wątrobę. Dziewczyna nie mogła się oprzeć jej zapachowi~~. ~~Pomyślała więc sobie, że wejdzie do domu sąsiadów pod pretekstem pożyczenia ognia, a ci może poczęstują ją ową wątrobą~~. ~~Przeliczyła się jednak, i mimo że podejmowała takie próby aż trzy razy – nie poczęstowano jej, a na koniec zatrzaśnięto drzwi przed nosem~~.		Pierwszym aktem jakiego dokonał [[Ahura Mazda]], było wytworzenie przez swojego [[Spenta Mainju]] (Świętego Ducha) sześciu mniejszych bóstw (Archaniołów), świetlistych istot z wcześniejszej wizji Proroka Spitama Zaratusztry. Te bóstwa utworzyły wraz z Ahura Mazdą siódemkę (heptadę) i przystąpiły i przystąpiły razem z nim do urzeczywistnienia siedmiu aktów stworzenia, które doprowadziły do powstania świata...

	~~Dziewczynie zrobiło~~ się ~~bardzo przykro~~, ~~poszła do domu~~ i ~~rozpłakała~~ się. ~~Gdy ojciec wrócił~~ z ~~pracy~~, ~~córka zaczęła się żalić~~. ~~Drwal postanowił zatem~~, ~~że następnego dnia będzie pracował ciężej niż zwykle~~ i ~~za zarobione pieniądze nakupi dobrego jedzenia~~.		...Tych sześć wielkich Istot wytworzyło z kolei inne bóstwa (aniołowie) dobroczynne. Wszystkie te boskie istoty, będące zgodnie z doktryną bezpośrednimi lub pośrednimi emanacjami Ahura Mazdy, dążą pod jego kierownictwem, zgodnie z wyznaczonymi im zadaniami, do rozprzestrzeniania dobra i przezwyciężania zła. W zaratusztrianizmie noszą one zbiorową nazwę: Jazata ('''Yazad''') – "Godne nabożnej czci", lub '''Amesza Spenta''' – "Święci Nieśmiertelni". Pomimo, że ten ostatni termin nie występuje w Gatach, był on najprawdopodobniej utworzony przez samego Proroka Spitama Zaratusztrę dla odróżnienia istot, które mu się objawiły, od wszystkich bóstw demonicznych uznanych przez Zaratusztrę za demony (daewy, asury), które stoją po stronie złego Angra Mainju, które są określane w Wedach mianem „Fałszywie Nieśmiertelnych”, gdyż Zaratusztra z olbrzymią odwagą i stanowczo odrzucił kult wojowniczych, amoralnych Daewas (Asuras) tzn. Rawana, Wrytra i ich towarzyszy, których uważał za należące „do rodu o złej woli” (J. 32, 3). „Daewa nie wybrały prawidłowo, gdyż Duch Zwodniczy nawiedził je, gdy się naradzały, tak że wybrały złe cele. Wszystkie one oddały się złości, przez którą czynią przykrym ludzkie życie.” (J. 30, 6) W ten sposób Daewa były dla Zaratusztry złe z natury i z wyboru, tak jak sam asura [[Angra Mainju]]. Były fałszywymi bogami, których nie należy czcić, gdyż sieją konflikty między ludźmi, nakłaniają ich przez swą żądzę ofiar do rozlewu krwi i niosących zniszczenie sporów. Nie należy mylić awestyjskiego terminu Daewa oznaczającego upadłe demony czyli indyjskie Asury i Piśaća z '''Dewami''', dobrymi aniołami i bóstwami wedyjskimi.

	~~Niestety, nic~~ z ~~tego nie wyszło~~, ~~bo w lesie wybuchł pożar~~. ~~Sytuacja taka trwała przez trzy dni~~, ~~tak że nie dość~~, ~~że nie zarobił więcej pieniędzy na zakup lepszej strawy, to nie zarobił ich w ogóle~~. ~~W końcu zrozpaczony powrócił do domu, siedział w kącie i ronił łzy nie wiedząc co począć~~.		Inaczej zgoła ma się rzecz z jazadami (awest. Yazatas, pahl. Yazadz) – czyli aniołami, będącymi istotami duchowymi zróżnicowanymi płciowo. Aniołowie będący pośrednikami między Ahura Mazdą a ludźmi wyobraża się jako skrzydlate istoty, bądź uskrzydlone dyski. Aniołowie są manifestacją energii Boga.

	Wtedy w pobliżu przechodziło pięciu aniołów – Warharan Yazad, Ardwahisht Yazad, Mihr Yazad, Vohuman Yazad i Srosh Yazad. Pierwszy z nich zajmował się rozwiązywaniem ludzkich problemów. Przystanęli aniołowie i pytają drwala:		Ważną funkcją '''aniołów''' jest ochrona ludzi przed '''złymi duchami''' (demonami) i udzielanie śmiertelnikom wszelkiej innej szerokiej pomocy. Zaratusztrianie wierzą, że każda osoba ma swojego '''anioła stróża''' (anioła opiekuna), czyli '''Arda Fravash''''a, który zszedł z nieba po to by strzec danego człowieka. [[Ahura Mazda]] radzi Zaratustrze wzywać na pomoc anioła stróża, ilekroć znajdowałby się w niebezpieczeństwie. Gdyby nie opieka aniołów ludzie i zwierzęta nie mogliby istnieć, ponieważ zostaliby zniszczeni przez złe duchy (demony). Aniołowie niekiedy pomagają ludziom w sposób cudowny, ukazując im się i ingerując w ich doczesne życie. Opowiada o tym pewna stara, przepiękna legenda, zawierająca historię pewnego ubogiego drwala i jego rodziny.

			'''Historia ubogiego Miszkina'''

			Choć ta historia miała miejsce w Iranie jakieś tysiąc lat temu, to warto ją sobie przypominać ilekroć dotykają nas życiowe trudności i jest nam potrzebna pomoc duchowych bytów, aniołów. Żył kiedyś bardzo ubogi człowiek imieniem Mishkin, drwal, utrzymujący się z ciężkiej pracy rąk. Miał on żonę i córkę. Pewnego dnia córka przechodziła koło domu sąsiadów, którzy przyrządzali na obiad wyborną wątrobę. Dziewczyna nie mogła się oprzeć jej zapachowi. Pomyślała więc sobie, że wejdzie do domu sąsiadów pod pretekstem pożyczenia ognia, a ci może poczęstują ją ową wątrobą. Przeliczyła się jednak, i mimo że podejmowała takie próby aż trzy razy – nie poczęstowano jej, a na koniec zatrzaśnięto drzwi przed nosem.

			Dziewczynie zrobiło się bardzo przykro, poszła do domu i rozpłakała się. Gdy ojciec wrócił z pracy, córka zaczęła się żalić. Drwal postanowił zatem, że następnego dnia będzie pracował ciężej niż zwykle i za zarobione pieniądze nakupi dobrego jedzenia. Niestety, nic z tego nie wyszło, bo w lesie wybuchł pożar. Sytuacja taka trwała przez trzy dni, tak że nie dość, że nie zarobił więcej pieniędzy na zakup lepszej strawy, to nie zarobił ich w ogóle. W końcu zrozpaczony powrócił do domu, siedział w kącie i ronił łzy nie wiedząc co począć. Wtedy w pobliżu przechodziło pięciu aniołów – Warharan Yazad, Ardwahisht Yazad, Mihr Yazad, Vohuman Yazad i Srosh Yazad. Pierwszy z nich zajmował się rozwiązywaniem ludzkich problemów. Przystanęli aniołowie i pytają drwala:

	– Czemu płaczesz? Jak możemy ci pomóc?		– Czemu płaczesz? Jak możemy ci pomóc?

	Gdy biedak opowiedział o swoich problemach i o samolubnych sąsiadach, Warharan podniósł z ziemi trzy garści piachu i podał Mishikowi, informując go, że ten piasek pomoże mu w jego życiowych problemach i na zawsze uwolni od biedy.		Gdy biedak opowiedział o swoich problemach i o samolubnych sąsiadach, '''Warharan Yazad''' podniósł z ziemi trzy garści piachu i podał Mishikowi, informując go, że ten piasek pomoże mu w jego życiowych problemach i na zawsze uwolni od biedy.

	– Troszcz się o ten piasek, jak o swoje życie, i nie wyrzuć go, bo wówczas będziesz nędzarzem aż do śmierci.		– Troszcz się o ten piasek, jak o swoje życie, i nie wyrzuć go, bo wówczas będziesz nędzarzem aż do śmierci.

	Legenda jest długa, barwna, o powikłanych wątkach, ale nie ma potrzeby opowiadania jej ze wszelkimi baśniowymi szczegółami, dlatego dokończmy ją w kilku słowach. Oto dzięki cudowi, jaki dokonał się za sprawą aniołów, piasek przemienił się w drogocenne klejnoty, które nie tylko pozwoliły ubogiej rodzinie odmienić swój los, ale po licznych perypetiach córka drwala została żoną królewicza.		Legenda jest długa, barwna, o powikłanych wątkach, ale nie ma potrzeby opowiadania jej ze wszelkimi baśniowymi szczegółami, dlatego dokończmy ją w kilku słowach. Oto dzięki cudowi, jaki dokonał się za sprawą aniołów, piasek przemienił się w drogocenne klejnoty, które nie tylko pozwoliły ubogiej rodzinie odmienić swój los, ale po licznych perypetiach córka drwala została żoną królewicza. Jak z powyższej opowieści wynika, '''aniołowie''' niekiedy bezpośrednio ingerują w życie śmiertelników, opiekują się ludźmi i prowadzą ich od dnia narodzin, aż do dnia śmierci. Dlatego nigdy nie powinno się zapominać o oddawaniu im należnej czci, ofiarowywaniu im modlitw i kadzidła, a także o kierowaniu do nich próśb, aby ludzkie życie było dobre i szczęśliwe, a po śmierci byśmy się znaleźli w raju.

	Jak z powyższej opowieści wynika, aniołowie niekiedy bezpośrednio ingerują w życie śmiertelników, opiekują się ludźmi i prowadzą ich od dnia narodzin, aż do dnia śmierci. Dlatego nigdy nie powinno się zapominać o oddawaniu im należnej czci, ofiarowywaniu im modlitw i kadzidła, a także o kierowaniu do nich próśb, aby ludzkie życie było dobre i szczęśliwe, a po śmierci byśmy się znaleźli w raju.

Kundalin: /* LITERATURA: */

2011-11-17T19:03:28Z

LITERATURA:

← poprzednia wersja		Wersja z 20:03, 17 lis 2011
Linia 163:		Linia 163:

	9. Elżbieta Wnuk-Lisowska, Irański mit kosmologiczny w świetle Awesty i Bundahišnu, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 1996		9. Elżbieta Wnuk-Lisowska, Irański mit kosmologiczny w świetle Awesty i Bundahišnu, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 1996

			10. Natalia Góraj, Ludy Starożytnej Persji, seria Mitologie Świata, Tom 24, New Media Concept 2008;

	[[Category:Hasło]]		[[Category:Hasło]]

Kundalin o 18:50, 17 lis 2011

2011-11-17T18:50:06Z

Kundalin o 18:46, 17 lis 2011

2011-11-17T18:46:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:46, 17 lis 2011
Linia 1:		Linia 1:
	[[Image:Zoroaster.jpg\|thumb\| Prorok Spitama Manthran Zaratuszthra]]		[[Image:Zoroaster.jpg\|thumb\| Prorok Spitama Manthran Zaratuszthra]]
	'''Zaratusztrianizm, zoroastryzm''' – religia objawiona starożytnych Medów i Persów, wyznawana po dziś dzień przez nieliczną grupkę tych Irańczyków, którzy nie ugięli się pod naciskiem arabskim i nie przyjęli islamu, pozostając przy wierze przodków, oraz Parsów, czyli tych Irańczyków, którzy uciekając przed prześladowaniami muzułmańskimi wyemigrowali do Indii – nie wyrosła z tego samego pnia, co inne religie uważane za objawione: judaizm, chrześcijaństwo i islam, to przecież ma z nimi bardzo wiele wspólnego, a pewne podobieństwa są wręcz uderzające i wskazują nawet na to, że zaratusztrianizm jest korzeniem judaizmu, chrześcijaństwa i islamu.		'''Zaratusztrianizm, zoroastryzm''' – religia objawiona starożytnych Medów i Persów, wyznawana po dziś dzień przez nieliczną grupkę tych Irańczyków, którzy nie ugięli się pod naciskiem arabskim i nie przyjęli islamu, pozostając przy wierze przodków, oraz Parsów, czyli tych Irańczyków, którzy uciekając przed prześladowaniami muzułmańskimi wyemigrowali do Indii – nie wyrosła z tego samego pnia, co inne religie uważane za objawione: judaizm, chrześcijaństwo i islam, to przecież ma z nimi bardzo wiele wspólnego, a pewne podobieństwa są wręcz uderzające i wskazują nawet na to, że zaratusztrianizm jest korzeniem judaizmu, chrześcijaństwa i islamu.

			Mitologia perska – to niezbyt trafna nazwa mitologii irańskiej, zbioru mitów i podań o bogach i bohaterach, funkcjonujących pośród ludów irańskich. Mitologia irańska jest poświadczona w wielu źródłach jednak pochodzących z wielu epok, spisanych w odmiennych językach, w różnych konwencjach. Czasami bohaterom nadawano odmienne imiona, czasami odmiennie przedstawiano ich dzieje. Stąd często utrudniona lub sprzeczna interpretacja, brak spójnej syntezy. Podstawowymi źródłami są: Awesta z Gathami, napisy klinowe z czasów Achemidów, Szahname (Księga Królewska) autorstwa Ferdousiego oraz tradycja ludowa (słabo zbadana). Wierzenia i kulty irańskie mają wiele cech wspólnych z wierzeniami i kultami Hindusów co jest dowodem istnienie pierwotnej wspólnoty indoirańskiej. W mitach irańskich dostrzega się też paralele z wierzeniami słowiańskimi jednak są one słabo zbadane. Wierzenia irańskie interesowały już starożytnych Greków, za ludzi o szczególnych zdolnościach uważano perskich kapłanów - magów.

	'''Zaratusztrianizm, Zoroastryzm''', awestyjskie Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i - jedna z najstarszych, wciąż istniejąca religia monoteistyczna założona przez Proroka Manthrana Spitama Zaratusztrę. Jego życie różni badacze umieszczają gdzieś pomiędzy XIII a połową VI wieku p.e.ch., przy czym większość przyjmuje że żył on około 1000 roku p.n.e. W północno-wschodnim Iranie. Religia ta wywodzi się z pierwotnych wierzeń ludów indoeuropejskich, żyjących na terenach obecnego północnego Iranu. Muzułmanie nazywają jej wyznawców czcicielami ognia. Zaratusztrianizm był religią państwową w istniejącym na terenie współczesnego Iranu i Iraku imperium Sasanidów. Wywarł on silny wpływ na judaizm, chrześcijaństwo i islam, a takie podstawowe zasady tych religii jak Sąd Ostateczny, wędrówka duszy po śmierci do piekła lub nieba, wiara w diabła i nadejście mesjasza mają swoje źródło w zaratusztrianizmie.		'''Zaratusztrianizm, Zoroastryzm''', awestyjskie Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i - jedna z najstarszych, wciąż istniejąca religia monoteistyczna założona przez Proroka Manthrana Spitama Zaratusztrę. Jego życie różni badacze umieszczają gdzieś pomiędzy XIII a połową VI wieku p.e.ch., przy czym większość przyjmuje że żył on około 1000 roku p.n.e. W północno-wschodnim Iranie. Religia ta wywodzi się z pierwotnych wierzeń ludów indoeuropejskich, żyjących na terenach obecnego północnego Iranu. Muzułmanie nazywają jej wyznawców czcicielami ognia. Zaratusztrianizm był religią państwową w istniejącym na terenie współczesnego Iranu i Iraku imperium Sasanidów. Wywarł on silny wpływ na judaizm, chrześcijaństwo i islam, a takie podstawowe zasady tych religii jak Sąd Ostateczny, wędrówka duszy po śmierci do piekła lub nieba, wiara w diabła i nadejście mesjasza mają swoje źródło w zaratusztrianizmie.
Linia 140:		Linia 142:

	Jak z powyższej opowieści wynika, aniołowie niekiedy bezpośrednio ingerują w życie śmiertelników, opiekują się ludźmi i prowadzą ich od dnia narodzin, aż do dnia śmierci. Dlatego nigdy nie powinno się zapominać o oddawaniu im należnej czci, ofiarowywaniu im modlitw i kadzidła, a także o kierowaniu do nich próśb, aby ludzkie życie było dobre i szczęśliwe, a po śmierci byśmy się znaleźli w raju.		Jak z powyższej opowieści wynika, aniołowie niekiedy bezpośrednio ingerują w życie śmiertelników, opiekują się ludźmi i prowadzą ich od dnia narodzin, aż do dnia śmierci. Dlatego nigdy nie powinno się zapominać o oddawaniu im należnej czci, ofiarowywaniu im modlitw i kadzidła, a także o kierowaniu do nich próśb, aby ludzkie życie było dobre i szczęśliwe, a po śmierci byśmy się znaleźli w raju.


	==LITERATURA:==		==LITERATURA:==

Kundalin: /* LITERATURA: */

2011-11-17T18:45:44Z

LITERATURA:

← poprzednia wersja		Wersja z 19:45, 17 lis 2011
Linia 143:		Linia 143:
	==LITERATURA:==		==LITERATURA:==

	1. A.M. Kempiński, Słownik Mitologii Ludów Indoeuropejskich, Poznań 1993, Kantor Wydawniczy SAWW;		1. Andrzej M. Kempiński, Słownik Mitologii Ludów Indoeuropejskich, Poznań 1993, Kantor Wydawniczy SAWW;

	2. Jan Knappert, Mitologia Indii, tłumaczył Maciej Karpiński, Poznań 1996, Dom Wydawniczy Rebis;		2. Jan Knappert, Mitologia Indii, tłumaczył Maciej Karpiński, Poznań 1996, Dom Wydawniczy Rebis;
Linia 149:		Linia 149:
	3. B.S. Syrti, Thus Speak Zarathushtra, Sri Ramakrishna Math, Madras 1978, (Tłumaczenie polskie przez: Misja Agnihotry, Toruń 1994);		3. B.S. Syrti, Thus Speak Zarathushtra, Sri Ramakrishna Math, Madras 1978, (Tłumaczenie polskie przez: Misja Agnihotry, Toruń 1994);

	4. Avesta: Khorda Avesta: Gahs - prayers for each period of the day, (oryginał z transliteracją i tłumaczeniem polskim oraz komentarzami przez Zakon Sufi, Toruń 1989);		4. Mary Boyce, Zaratusztrianie, Wyd. Łódzkie, 1988

			5. Avesta: Khorda Avesta: Gahs - prayers for each period of the day, (oryginał z transliteracją i tłumaczeniem polskim oraz komentarzami przez Zakon Sufi, Toruń 1989);

			6. Andrzej M. Kempiński, Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich, ISKRY, Warszawa 2001;


			7. Składankowa M., Bohaterowie, bogowie i demony dawnego Iranu, ISKRY, Warszawa 1984;

			8. Składankowa M., Mitologia Iranu, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989;

			9. Elżbieta Wnuk-Lisowska, Irański mit kosmologiczny w świetle Awesty i Bundahišnu, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 1996

	[[Category:Hasło]]		[[Category:Hasło]]

Kundalin: /* LITERATURA: */

2011-11-17T18:30:06Z

LITERATURA:

← poprzednia wersja		Wersja z 19:30, 17 lis 2011
Linia 144:		Linia 144:

	1. A.M. Kempiński, Słownik Mitologii Ludów Indoeuropejskich, Poznań 1993, Kantor Wydawniczy SAWW;		1. A.M. Kempiński, Słownik Mitologii Ludów Indoeuropejskich, Poznań 1993, Kantor Wydawniczy SAWW;

	2. Jan Knappert, Mitologia Indii, tłumaczył Maciej Karpiński, Poznań 1996, Dom Wydawniczy Rebis;		2. Jan Knappert, Mitologia Indii, tłumaczył Maciej Karpiński, Poznań 1996, Dom Wydawniczy Rebis;

	3. B.S. Syrti, Thus Speak Zarathushtra, Sri Ramakrishna Math, Madras 1978, (Tłumaczenie polskie przez: Misja Agnihotry, Toruń 1994);		3. B.S. Syrti, Thus Speak Zarathushtra, Sri Ramakrishna Math, Madras 1978, (Tłumaczenie polskie przez: Misja Agnihotry, Toruń 1994);

	4. Avesta: Khorda Avesta: Gahs - prayers for each period of the day, (oryginał z transliteracją i tłumaczeniem polskim oraz komentarzami przez Zakon Sufi, Toruń 1989);		4. Avesta: Khorda Avesta: Gahs - prayers for each period of the day, (oryginał z transliteracją i tłumaczeniem polskim oraz komentarzami przez Zakon Sufi, Toruń 1989);

	[[Category:Hasło]]		[[Category:Hasło]]

← poprzednia wersja		Wersja z 19:50, 17 lis 2011
Linia 2:		Linia 2:
	'''Zaratusztrianizm, zoroastryzm''' – religia objawiona starożytnych Medów i Persów, wyznawana po dziś dzień przez nieliczną grupkę tych Irańczyków, którzy nie ugięli się pod naciskiem arabskim i nie przyjęli islamu, pozostając przy wierze przodków, oraz Parsów, czyli tych Irańczyków, którzy uciekając przed prześladowaniami muzułmańskimi wyemigrowali do Indii – nie wyrosła z tego samego pnia, co inne religie uważane za objawione: judaizm, chrześcijaństwo i islam, to przecież ma z nimi bardzo wiele wspólnego, a pewne podobieństwa są wręcz uderzające i wskazują nawet na to, że zaratusztrianizm jest korzeniem judaizmu, chrześcijaństwa i islamu.		'''Zaratusztrianizm, zoroastryzm''' – religia objawiona starożytnych Medów i Persów, wyznawana po dziś dzień przez nieliczną grupkę tych Irańczyków, którzy nie ugięli się pod naciskiem arabskim i nie przyjęli islamu, pozostając przy wierze przodków, oraz Parsów, czyli tych Irańczyków, którzy uciekając przed prześladowaniami muzułmańskimi wyemigrowali do Indii – nie wyrosła z tego samego pnia, co inne religie uważane za objawione: judaizm, chrześcijaństwo i islam, to przecież ma z nimi bardzo wiele wspólnego, a pewne podobieństwa są wręcz uderzające i wskazują nawet na to, że zaratusztrianizm jest korzeniem judaizmu, chrześcijaństwa i islamu.

	Mitologia perska – to niezbyt trafna nazwa mitologii irańskiej, zbioru mitów i podań o bogach i bohaterach, funkcjonujących pośród ludów irańskich. Mitologia irańska jest poświadczona w wielu źródłach jednak pochodzących z wielu epok, spisanych w odmiennych językach, w różnych konwencjach. Czasami bohaterom nadawano odmienne imiona, czasami odmiennie przedstawiano ich dzieje. Stąd często utrudniona lub sprzeczna interpretacja, brak spójnej syntezy. Podstawowymi źródłami są: Awesta z Gathami, napisy klinowe z czasów Achemidów, Szahname (Księga Królewska) autorstwa Ferdousiego oraz tradycja ludowa (słabo zbadana). Wierzenia i kulty irańskie mają wiele cech wspólnych z wierzeniami i kultami Hindusów co jest dowodem istnienie pierwotnej wspólnoty indoirańskiej. W mitach irańskich dostrzega się też paralele z wierzeniami słowiańskimi jednak są one słabo zbadane. Wierzenia irańskie interesowały już starożytnych Greków, za ludzi o szczególnych zdolnościach uważano perskich kapłanów - magów.		'''Mitologia perska''' – to niezbyt trafna nazwa mitologii irańskiej, zbioru mitów i podań o bogach i bohaterach, funkcjonujących pośród ludów irańskich. Mitologia irańska jest poświadczona w wielu źródłach jednak pochodzących z wielu epok, spisanych w odmiennych językach, w różnych konwencjach. Czasami bohaterom nadawano odmienne imiona, czasami odmiennie przedstawiano ich dzieje. Stąd często utrudniona lub sprzeczna interpretacja, brak spójnej syntezy. Podstawowymi źródłami są: [[Awesta]] z Gathami, napisy klinowe z czasów Achemidów, Szahname (Księga Królewska) autorstwa Ferdousiego oraz tradycja ludowa (słabo zbadana). Wierzenia i kulty irańskie mają wiele cech wspólnych z wierzeniami i kultami Hindusów co jest dowodem istnienie pierwotnej wspólnoty indoirańskiej. W mitach irańskich dostrzega się też paralele z wierzeniami słowiańskimi jednak są one słabo zbadane. Wierzenia irańskie interesowały już starożytnych Greków, za ludzi o szczególnych zdolnościach uważano perskich kapłanów - magów.

	'''Zaratusztrianizm, Zoroastryzm''', awestyjskie Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i - jedna z najstarszych, wciąż istniejąca religia monoteistyczna założona przez Proroka Manthrana Spitama Zaratusztrę. Jego życie różni badacze umieszczają gdzieś pomiędzy XIII a połową VI wieku p.e.ch., przy czym większość przyjmuje że żył on około 1000 roku p.n.e. W północno-wschodnim Iranie. Religia ta wywodzi się z pierwotnych wierzeń ludów indoeuropejskich, żyjących na terenach obecnego północnego Iranu. Muzułmanie nazywają jej wyznawców czcicielami ognia. Zaratusztrianizm był religią państwową w istniejącym na terenie współczesnego Iranu i Iraku imperium Sasanidów. Wywarł on silny wpływ na judaizm, chrześcijaństwo i islam, a takie podstawowe zasady tych religii jak Sąd Ostateczny, wędrówka duszy po śmierci do piekła lub nieba, wiara w diabła i nadejście mesjasza mają swoje źródło w zaratusztrianizmie.		'''Zaratusztrianizm, Zoroastryzm''', awestyjskie Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i - jedna z najstarszych, wciąż istniejąca religia monoteistyczna założona przez Proroka Manthrana Spitama Zaratusztrę. Jego życie różni badacze umieszczają gdzieś pomiędzy XIII a połową VI wieku p.e.ch., przy czym większość przyjmuje że żył on około 1000 roku p.n.e. W północno-wschodnim Iranie. Religia ta wywodzi się z pierwotnych wierzeń ludów indoeuropejskich, żyjących na terenach obecnego północnego Iranu. Muzułmanie nazywają jej wyznawców czcicielami ognia. Zaratusztrianizm był religią państwową w istniejącym na terenie współczesnego Iranu i Iraku imperium Sasanidów. Wywarł on silny wpływ na judaizm, chrześcijaństwo i islam, a takie podstawowe zasady tych religii jak Sąd Ostateczny, wędrówka duszy po śmierci do piekła lub nieba, wiara w diabła i nadejście mesjasza mają swoje źródło w zaratusztrianizmie.

	Upadek tej religii wiąże się z ekspansją islamu, na który po podboju arabskim przeszła większość Irańczyków. W samym Iranie pozostało obecnie ok. 40 000 zaratusztrian, cieszących się statusem konstytucyjnej mniejszości, w praktyce administracyjnej jednak często dyskryminowanych. Najliczniejszą grupę współczesnych zaratusztrian stanowią indyjscy Parsowie (ok. ~~150~~ 000), którzy przybyli do Indii po najeździe arabskim. Poza tym znaczniejsze wspólnoty istnieją jedynie w USA i Wielkiej Brytanii. Łącznie na świecie jest obecnie nie więcej niż 250 000 wyznawców zaratusztrianizmu. W ostatnich latach notuje się spadek liczby wiernych (na rzecz bahaizmu, islamu i hinduizmu) oraz spadek aktywności religijnej. Świętą księgą zaratusztrian jest Awesta, której najważniejszą część tworzą Gaty, zgodnie z wierzeniami napisane przez samego Zaratusztrę (zobacz: język awestyjski).		Upadek tej religii wiąże się z ekspansją islamu, na który po podboju arabskim przeszła większość Irańczyków. W samym Iranie pozostało obecnie około 40.000 zaratusztrian, cieszących się statusem konstytucyjnej mniejszości, w praktyce administracyjnej jednak często dyskryminowanych. Najliczniejszą grupę współczesnych zaratusztrian stanowią indyjscy Parsowie (około 150.000), którzy przybyli do Indii po najeździe arabskim. Poza tym znaczniejsze wspólnoty istnieją jedynie w USA i Wielkiej Brytanii. Łącznie na świecie jest obecnie nie więcej niż 250.000 wyznawców zaratusztrianizmu. W ostatnich latach notuje się spadek liczby wiernych (na rzecz bahaizmu, islamu i hinduizmu) oraz spadek aktywności religijnej. Świętą księgą zaratusztrian jest [[Awesta]], której najważniejszą część tworzą Gaty, zgodnie z wierzeniami napisane przez samego Zaratusztrę (zobacz: język awestyjski).

	Ahura Mazda (Pan Mądrości) po stronie sił Światła i jego przeciwieństwo Angra Mainju (Zły Duch) po stronie sił Ciemności tworzą stale zwalczającą się parę, która toczy z sobą bezustanny bój o władzę nad światem. Ahura Mazda jest jednak jedynym prawowitym Bogiem, zaś Angra Mainju jest tylko jego negatywowym odbiciem, które bez Ahury Mazdy nie mogłoby samodzielnie istnieć. Angra ~~Maju~~ był w późniejszej, pahlawijskiej wersji zaratusztrianizmu nazywany Arymanem, a Ahura Mazda - Ormuzdem. Zły Duch jako cień prawdziwej boskości przewija się w całej kulturze Orientu na różne sposoby, także w taki sposób, że zawsze kiedy pojawi się jakiś prorok czy posłaniec Boga na ziemi, pojawiają się też jego zagorzali przeciwnicy oraz karykaturalne imitacje.		[[Ahura Mazda]] (Pan Mądrości) po stronie sił Światła i jego przeciwieństwo Angra Mainju (Zły Duch) po stronie sił Ciemności tworzą stale zwalczającą się parę, która toczy z sobą bezustanny bój o władzę nad światem. [[Ahura Mazda]] jest jednak jedynym prawowitym Bogiem, zaś Angra Mainju jest tylko jego negatywowym odbiciem, które bez Ahury Mazdy nie mogłoby samodzielnie istnieć. [[Angra Majnu]] był w późniejszej, pahlawijskiej wersji zaratusztrianizmu nazywany Arymanem, a Ahura Mazda - Ormuzdem. Zły Duch jako cień prawdziwej boskości przewija się w całej kulturze Orientu na różne sposoby, także w taki sposób, że zawsze kiedy pojawi się jakiś prorok czy posłaniec Boga na ziemi, pojawiają się też jego zagorzali przeciwnicy oraz karykaturalne imitacje.

	Zaratusztrianizm jest najstarszą, wciąż istniejącą religią objawioną. Należy położyć nacisk na ów aspekt objawienia. Istota tej religii zasadza się bowiem na objawieniu otrzymanym od Boga, Ahura Mazdy przez Proroka Spitama Zaratusztrę około 1200 lat przed Chrystusem. W czasie, kiedy rodziło się chrześcijaństwo, zaratusztrianizm był najpowszechniej wyznawaną religią świata.		'''Zaratusztrianizm''' (zoroastryzm) jest najstarszą, wciąż istniejącą religią objawioną. Należy położyć nacisk na ów aspekt objawienia. Istota tej religii zasadza się bowiem na objawieniu otrzymanym od Boga, Ahura Mazdy przez Proroka Spitama Zaratusztrę około 1200 lat przed Chrystusem. W czasie, kiedy rodziło się chrześcijaństwo, zaratusztrianizm był najpowszechniej wyznawaną religią świata.

	Prorok Zaratusztra, w swoich wspaniałych hymnach, Gatach, objawił Ludzkości, że istnieje Jeden, Najwyższy, Wszystkowiedzący, Wieczny Bóg dobrych stworzeń, Ahura Mazda, Pan Mądrości, który jest w pełni Mądry, Dobry i Sprawiedliwy. Ahura Mazda, jak nauczał Manthran Zaratusztra, jest przyjacielem wszystkiego i człowiek nie powinien się go nigdy lękać.		Prorok [[Zaratusztra]], w swoich wspaniałych hymnach, Gatach, objawił Ludzkości, że istnieje Jeden, Najwyższy, Wszystkowiedzący, Wieczny Bóg dobrych stworzeń, Ahura Mazda, Pan Mądrości, który jest w pełni Mądry, Dobry i Sprawiedliwy. Ahura Mazda, jak nauczał Manthran Zaratusztra, jest przyjacielem wszystkiego i człowiek nie powinien się go nigdy lękać.

	'''Kult Świętego Ognia'''		'''Kult Świętego Ognia'''

	Ogień, Atesh, stanowi szczególny obiekt kultu zaratusztrian. Jest on najczystszym ze wszystkich tworów Ahura Mazdy. Angra Majnu zbrukał, skalał go co prawda, dodając do niego dym, jednak dym nie miesza się z samym ogniem, lecz ucieka do góry i dlatego płomienie są zawsze doskonale czyste. W centralnym punkcie świątyni pali się stale podtrzymywany święty ogień, który gwarantuje trwanie mocy Ahura Mazdy na ziemi. Świętość ognia wzrasta z czasem jego trwania. Kult ognia zyskał szczególne znaczenie w czasach dynastii Achemenidów, którzy budowali w najważniejszych miastach swojego imperium ołtarze ognia, gdzie podtrzymywany był stale duży, widoczny z daleka płomień Świętego Ognia. Wokół najstarszych ołtarzy powstawały sanktuaria, gdyż wierzono, że ogień, który palił się stale ponad 100 lat, ma ogromną siłę uzdrawiania i spełniania innych życzeń. Ogień w świątyni nie powinien nigdy zgasnąć, a za jego podtrzymywanie odpowiedzialni są kapłani. W pobliże ciągle płonącego ognia nie mają dostępu złe duchy ani żaden inny kalający i brukający element ciemnej materii.		Ogień, Atesh (Atesz), stanowi szczególny obiekt kultu zaratusztrian. Jest on najczystszym ze wszystkich tworów Ahura Mazdy. Angra Majnu zbrukał, skalał go co prawda, dodając do niego dym, jednak dym nie miesza się z samym ogniem, lecz ucieka do góry i dlatego płomienie są zawsze doskonale czyste. W centralnym punkcie świątyni pali się stale podtrzymywany święty ogień, który gwarantuje trwanie mocy Ahura Mazdy na ziemi. Świętość ognia wzrasta z czasem jego trwania. Kult ognia zyskał szczególne znaczenie w czasach dynastii Achemenidów, którzy budowali w najważniejszych miastach swojego imperium ołtarze ognia, gdzie podtrzymywany był stale duży, widoczny z daleka płomień Świętego Ognia. Wokół najstarszych ołtarzy powstawały sanktuaria, gdyż wierzono, że ogień, który palił się stale ponad 100 lat, ma ogromną siłę uzdrawiania i spełniania innych życzeń. Ogień w świątyni nie powinien nigdy zgasnąć, a za jego podtrzymywanie odpowiedzialni są kapłani. W pobliże ciągle płonącego ognia nie mają dostępu złe duchy ani żaden inny kalający i brukający element ciemnej materii.

	Ogień, jest ważką rzeczywistością w Posłaniu Manthrana Zaratusztry, ponieważ Prorok widział ogień jako fizyczne przedstawienie Aszy (Porządku, Prawdy, Prawości) i jako źródło światła, ciepła i życia dla swego ludu. Praktyki religijne wykonywane są w obecności Ognia, energii życiowej, która rozprzestrzenia i dynamizuje pozostałych sześć stworzeń Mazda Ahury.		Ogień, jest ważką rzeczywistością w Posłaniu Manthrana Zaratusztry, ponieważ Prorok widział ogień jako fizyczne przedstawienie Aszy (Porządku, Prawdy, Prawości) i jako źródło światła, ciepła i życia dla swego ludu. Praktyki religijne wykonywane są w obecności Ognia, energii życiowej, która rozprzestrzenia i dynamizuje pozostałych sześć stworzeń Mazda Ahury.
Linia 157:		Linia 157:

	6. Andrzej M. Kempiński, Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich, ISKRY, Warszawa 2001;		6. Andrzej M. Kempiński, Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich, ISKRY, Warszawa 2001;


	7. Składankowa M., Bohaterowie, bogowie i demony dawnego Iranu, ISKRY, Warszawa 1984;		7. Składankowa M., Bohaterowie, bogowie i demony dawnego Iranu, ISKRY, Warszawa 1984;