Krama

Krama (क्रम) - seryjny porządek, uporządkowanie z pomocą liczebników porządkowych, termin z astrologii i astronomii wedyjskiej; kolejność lub następstwo szeregowe, sukcesja, kolejność przodków w rodzie, algorytm, w odróżnieniu od yaugapadya (यौगपद्य) lub jednoczesności albo nieuporządkowania; święta zasada lub praktyka przepisana przez Wedy.

Krama (क्रम) – to także samodzielny system filozofii śiwaickiej. – Choć ma wiele wspólnego z systemami Pratyabhijñā i Kula kaszmirskiego monoizmu śiwaickiego, system kramy ma wiele własnych cech uzasadniających jego uznanie za niezależny system filozoficzny. Również historycznie krama była uważana za system niezależny. Maṅkha w swoim dziele Śrīkaṇṭhacarita wspomina o Mahānayi, innej nazwie kramy, jako odrębnej szkole filozoficznej, w której akt tworzenia następuje po akcie wycofania, co sugeruje, że system kramy żarliwie hołduje cyklicznej koncepcji Rzeczywistości (Sat). Ta aluzja do kramy w dziele literackim z XI wieku jest wystarczającym dowodem popularności szkoły kramy, nawet poza kręgami filozoficznymi.

Podczas gdy wszystkie inne systemy, w tym Kula, Pratyabhijñā i Trika kaszmirskiego śiwaizmu, są zorientowane na Śiwę, Krama jest zorientowana na Śakti. Krama jest ściślej związana z immanentną rzeczywistością i interpretuje immanencję jako zasadniczy wyraz transcendencji. W przeciwieństwie do tego, systemy Pratyabhijñā i Kula bezpośrednio zajmują się rzeczywistością jako jednością (abheda) lub transcendentalnym aspektem Rzeczywistości. Ksemarāja rozumie słowo Krama jako symbol następstwa cyklicznej świadomości emanacji (sṛṣṭi), podtrzymywania (sthiti) i wycofywania (saṃhṛti). Wyjaśniając słowa „krama-mudra” i „mudrā-krama” z Krama-sutr, definiuje również słowo Krama w kontekście systemu. Według niego nazywa się to Kramą, ponieważ (i) powoduje, że emanacje itd. pojawiają się kolejno (Krama) i (ii) sama stanowi istotę tego (jak i ich) kolejnego pojawiania się. Zatem Krama to system, który zajmuje się wyłącznie takim zjawiskiem, a wszystkie inne aspekty pozostają mu podporządkowane.

Krama (क्रम) w śaktyzmie może oznaczać sekwencję faz manifestacji. Termin ten jest powszechnie używany w tym znaczeniu w tantrach kalikarmańskich. Można wręcz powiedzieć, że jest on dla nich specyficzny. Zatem, chociaż termin ten praktycznie nigdy nie jest rozumiany ani stosowany w tym znaczeniu w tantrach kubjika, sekwencja ta stanowi podstawowy format liturgii kalikarmańskich. Krama ta może być czterokrotna (kramacatuṣka) [niektóre szkoły dodają piąty]:

1. Krama emanacji (sṛṣṭkrama),
2. Krama wytrwałości (sthitikrama),
3. Krama absorpcji (saṃhārakrama),
4. Krama niewytłumaczalna (anākhyakrama), która zawiera trzy poprzednie w jedności,
5. Oświeceniu (bhāsākrama), w którym manifestuje się bóstwo i jego esencjonalna, czysta, świadoma natura.

Ta homologia z procesem kosmicznym dodatkowo podtrzymuje znaczenie terminu „krama” jako sekwencji działań w trakcie rytuału, a tym samym, co za tym idzie, samego rytuału.

Krama (क्रम) odnosi się do „liturgii” lub „przekazu”, zgodnie z Bhairavīstotra w Śrīmatottara-tantrze, rozwinięciu Kubjikāmatatantry: najwcześniejszej popularnej i najbardziej autorytatywnej tantry kultu Kubjikā. — Zatem: „Zwycięstwo! Zwycięstwo (dla Ciebie), o bogini (bhagavatī)! [...] Pozdrowienia dla Ciebie), która obdarzasz grą wolności i rozkoszy poprzez wszystkie liturgie (krama) i rytuały (kriyā) wykonywane podczas błogich spotkań wielkich duchów, demonów, czarowników, czarownic i planet! [...]”

Krama (क्रम) (por. Mantra, Maṇḍala) odnosi się do „uporządkowania” i rozwoju grup mantr. — Jedna z głównych Procesem zachodzącym w formowaniu się każdego systemu tantrycznego jest porządkowanie i rozwijanie grup mantr. To uporządkowanie – krama – ciał formalnych istot zamieszkujących mandalę znajduje swoje odzwierciedlenie w uporządkowaniu ich ciał dźwiękowych w serii mantr w tym, co trafnie nazywa się krama-mandalą. [...]

Krama (क्रम) lub Kramamukti w Wedancie – odnosi się do „stopniowego wyzwolenia”, zgodnie z komentarzem do wersetu 28 Kuṇḍika-upaniṣad. — Czciciele czystego, olśniewającego Brahmana (śabala-brahma) wkraczają do świata Brahmy (brahmaloka), czyli do sfery Hiraṇyagarbha, ścieżką Słońca (sūryamārga lub uttarāyaṇa-mārga), wychodząc z czubka głowy (brahma-randhra) przez kanał suṣumṇā; i tam oddają się poszukiwaniom bezatrybutowego Brahmana aż do końca kalpy (aż nastąpi pralaya, czyli wielkie rozpuszczenie). Przebywając tam do tego czasu, ostatecznie łączą się z Brahmanem, osłabiając swoje subtelne pragnienia i pociągi (vāsanā-kṣaya). Odtąd nigdy nie powracają do płaszczyzny względnej egzystencji. Jest to stopniowe wyzwolenie (krama-mukti), osiągane przez znawców Brahmana z atrybutami (saviśeṣa brahmajñānī). Z drugiej strony, znawcy bezatrybutowego, absolutnego Brahmana (nirviśeṣa brahmajñānī) osiągną bezpośrednie, natychmiastowe wyzwolenie (sadyo-mukti), tu i teraz (ihaiva).

Krama (क्रम) w śaiwizmie odnosi się do „metody” (np. „metody tarki”), zgodnie z Granthibhaṅgą Cakradhary, tom 1. Ja, 17. — Zatem „metodą (krama) tarki demonstruje się coś przeciwnikowi dokładnie tak, jak rozumiał to on sam w momencie wyciągania wniosku, ponieważ debata jest dyskursem [ludzi] wolnych od uprzedzeń”.