Wimana
Wimana (Vimana) – w kontekście architektonicznym (sanskryckie słowo विमान trl. vi-mana dosłownie "wy-mierzony", zmierzony w swoich częściach) oznacza wysoki budynek świątynny lub pałac władcy. W stylu południowo indyjskim wimana jest wysokim zwieńczeniem (wieżą) głównego budynku świątyni hinduistycznej. W północnych Indiach odpowiada jej śikhara.
W Mahabharacie słowo "wimana" (vimAna) oznaczało również starożytny latający pojazd, na którym bogowie i ryszi indyjscy przybyli z gwiazd na Ziemię oraz szybowali po niebie i kosmosie. Stąd w niektórych nowożytnych językach indyjskich (łącznie z hindi) słowo "wiman", "wimanam" jest obecnie używane w znaczeniu "samolot" oraz "rakieta", "statek kosmiczny". Wimany rozwijały zawrotne prędkości i były potężnie uzbrojone, także w broń nuklearną lub podobną. Niektóre z tekstów opisują nawet ich konstrukcję oraz wskazówki dla pilotów. Opisy wiman, często bogate w techniczne detale, przywodzą na myśl futurystyczne maszyny powietrzne, dużo bardziej zaawansowane od współczesnych samolotów, sterowców i rakiet kosmicznych.
Największy znawca tematyki "antycznych aparatów latających", dr Dileep Kumar Kandżilal (ur. 1933), szczególną uwagę zwrócił na opisy wiman zawarte w "Rygwedzie" (ok. XIV w. p.n.e.) oraz traktacie "Samarangana Sutradhara" (XI w.). Kandżilal - ekspert od sanskrytu i języka pali, odkrył też wiele mniej znanych źródeł, w których wspomniano o latających maszynach. Były to m.in. "Juktikalpataru" (ok. XI w. p.n.e.) czy "Raghuwamśa" (II w. n.e.). Są to dzieła o zróżnicowanym charakterze - od traktatów techniczno-naukowych po poematy i legendy. Wszystkie łączy to, że zawierają wzmianki o wimanach, które Kandżilal charakteryzował następująco:
"Wimana to odmiana maszyny latającej, która imituje lot ptaków. Jeśli mowa o ‘Rygwedzie’, co najmniej 20 fragmentów tego dzieła dotyczy latających pojazdów używanych przez Aświnów (boskich bliźniaków). Obiekt taki, opisany jako pojazd trzypiętrowy, w kształcie trójkąta, zaopatrzony był w trzy koła i mógł zabierać na pokład co najmniej trzech pasażerów. Zbudowany był ze stopu złota, srebra i żelaza. Wimana miała posiadać dwa skrzydła i osiągała prędkość równą prędkości myśli" - pisał.
Najwięcej szczegółów technicznych odnośnie wiman znajduje się w dziele "Wimanika Śastra"*. Dotyczą one m.in. ich konstrukcji, napędu opartego o rtęć i osiągów, a nawet wskazówek dla pilotów. Arnold Mostowicz (1914-2002) - lekarz i pisarz podejmujący tematykę "starożytnych astronautów", wspominał o wymienionych tam czterech głównych typach wiman: Rukmie, Sundarze, Tripurze i Sakumie (oprócz nich miało istnieć ponad 110 mniej rozpowszechnionych podtypów).