Antahkarana: Różnice pomiędzy wersjami
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Antahkarana''' – organ wewnętrzny wcielonej duszy ([[dźiwa]]) w filozofii tradycji dharmicznych, szczególnie w [[wedanta|wedancie]] i [[sankhja|sankhji]], powstały z materii subtelniejszych niż stwarzające żywioły i zmysły. Jest agregatem, grupując kilka wyższych pierwiastków ontycznych, powstałych z tattw kosmicznych. | '''Antahkarana''' – organ wewnętrzny wcielonej duszy ([[dźiwa]]) w filozofii tradycji dharmicznych, szczególnie w [[wedanta|wedancie]] i [[sankhja|sankhji]], powstały z materii subtelniejszych niż stwarzające żywioły i zmysły. Jest agregatem, grupując kilka wyższych pierwiastków ontycznych, powstałych z tattw kosmicznych. Antahkarana to wewnętrzny instrument, odpowiednik duszy ([[dźiwa]], [[dźiwatman]]) w traktatach sankhji, jodze i tekstach wedanty. | ||
'''Antahkarana poczwórna upaniszadów''' | '''Antahkarana poczwórna upaniszadów''' | ||
| Linia 6: | Linia 6: | ||
* '''ćitta''' - świadomość; | * '''ćitta''' - świadomość; | ||
* '''buddhi''' - rozum, inteligencja, intuicja rozumna; | * '''buddhi''' - rozum, inteligencja i intuicja, intuicja rozumna; | ||
* '''ahamkara''' - ja, ego, fałszywa jaźń (asmita); | * '''ahamkara''' - ja, ego, fałszywa jaźń (asmita); | ||
* '''manas''' - umysł, intelekt, ciało mentalne; | * '''manas''' - umysł, intelekt, ciało mentalne; | ||
| Linia 21: | Linia 21: | ||
Taki pogląd na strukturę antahkarany reprezentują [[darśana|darśany]] [[sankhja]] i [[joga|jogi]]. Tutaj [[buddhi]] (inteligencja, intuicja) zawarta jest w ćittcie. | Taki pogląd na strukturę antahkarany reprezentują [[darśana|darśany]] [[sankhja]] i [[joga|jogi]]. Tutaj [[buddhi]] (inteligencja, intuicja) zawarta jest w ćittcie. | ||
Antahkarana w traktacie Samkhjakarika (32) | |||
* buddhi - wyższy umysł, rozum, inteligencja i intuicja; | |||
* ahamkara - działające ja, ego, asmita; | |||
* manas - niższy umysł, intelekt; | |||
w jodze klasycznej zamiast terminu antahkarana używa się często pojęcia ćitta, świadomość. | |||
'''Pochodzenie części antahkarany''' | '''Pochodzenie części antahkarany''' | ||
Wersja z 22:16, 8 sty 2017
Antahkarana – organ wewnętrzny wcielonej duszy (dźiwa) w filozofii tradycji dharmicznych, szczególnie w wedancie i sankhji, powstały z materii subtelniejszych niż stwarzające żywioły i zmysły. Jest agregatem, grupując kilka wyższych pierwiastków ontycznych, powstałych z tattw kosmicznych. Antahkarana to wewnętrzny instrument, odpowiednik duszy (dźiwa, dźiwatman) w traktatach sankhji, jodze i tekstach wedanty.
Antahkarana poczwórna upaniszadów
Antahkarana ćatusztaja to organ złożony z czterech przynależnych indywiduum kategoria ontycznych, którymi są :
- ćitta - świadomość;
- buddhi - rozum, inteligencja i intuicja, intuicja rozumna;
- ahamkara - ja, ego, fałszywa jaźń (asmita);
- manas - umysł, intelekt, ciało mentalne;
Taki pogląd na strukturę antahkarany reprezentują autorzy upaniszad.
Antahkarana troista sankhji i jogi
Antahkarana traji to organ złożony z trzech przynależnych indywiduum kategorii ontycznych , którymi są :
- ćitta - świadomość;
- ahamkara - ja, ego, fałszywa jaźń (asmita);
- manas - umysł, intelekt, ciało mentalne;
Taki pogląd na strukturę antahkarany reprezentują darśany sankhja i jogi. Tutaj buddhi (inteligencja, intuicja) zawarta jest w ćittcie.
Antahkarana w traktacie Samkhjakarika (32)
- buddhi - wyższy umysł, rozum, inteligencja i intuicja;
- ahamkara - działające ja, ego, asmita;
- manas - niższy umysł, intelekt;
w jodze klasycznej zamiast terminu antahkarana używa się często pojęcia ćitta, świadomość.
Pochodzenie części antahkarany
- Ćitta indywidualna (wjasti ćitta, przynależąca do dźiwy) - nieskończenie mała część ćitty kosmicznej (samaszti ćitty, powstałej z czystej mahat sattwy - części sattwicznej mahat tattwy);
- Buddhi indywidualna (wjasti buddhi) - nieskończenie mała część kosmicznej buddhi (samaszti buddhi, powstałej z czystego mahat radźasu - części radźasowej mahat tattwy);
- Ahamkara indywidualna (wjasti ahamkara) - nieskończenie mała część kosmicznej ahamkary (samaszti ahamkara) powstałej z czystego mahat tamasu (części tamasowej mahat tattwy). Ponieważ kosmiczna ahamkara jest trzech rodzajów (analogicznie do istnienia trzech gun), to ahamkara indywidualna występuje jako trzy ich pochodne produkty.