Mudra

Mudry - w sanskr. मुद्रा mudrā - pieczęć, znak symbol - to w medytacji oraz w klasycznych tańcach hinduskich serie gestów, składających się z asamyuta hasta - gestów jednej ręki i samyuta hasta - gestów dwóch rąk. Mudry są stosowane szczególnie w praktyce jogi i tantry, a także w buddyzmie, dzinizmie i hinduizmie, pochodzą ze starej jogicznej tradycji wedyjskiej Indii, Kaszmiru i Himalajów. Jest to także jedna z technik hatha-jogi, która opiera się na pracy z ciałem i oddechem. Te specjalne pozycje ciała z układami dłoni i palców w pozycji lotosu lub tańcu rytualnym mają działanie energetyzujące, wzmacniające i kierują umysł w stronę oświecenia.

Według zwolenników praktyk z mudrami, przynoszą harmonię emocji i umysłu, zdrowie fizyczne i wynikającą z niego sprawność seksualną. Stosowanie mudr jest całkowicie bezpieczne, oczywiście pod warunkiem prawidłowej praktyki pod okiem kompetentnego guru - mistrza, nauczyciela czy aćarja. Aby mudry działały, wystarczy stosować je od jednego do trzech kwadransów dziennie-np. siedząc w lotosie, spacerując, czy tańcząc święte tańce. Buddyjskie szkoły wyliczają 31 mudr dla Wielkich Buddów, 57 mudr dla większych bóstw nieba i 45 dla innych, razem 133 mudry. Klasyczna Hatha Joga poleca 25 mudr jako swoje wprowadzenie w tematykę praktykowania z mudrami.

Kilka najbardziej znanych mudr:

• dźńana mudra - lotosowa mudra osiągania wiedzy i mądrości
• ćin mudra - lotosowa mudra wewnętrznej wibracji
• ańdziali - mudra - gest oddawania czci
• hrit mudra - dłonie złożone w modlitwie przed sercem
• abhaja mudra – mudra odegnania lęku i błogosławienia
• dhjana mudra – mudra medytacji lotosowej, dłonie złożone na lotosowych stopach
• bhumisparśa mudra – mudra brania ziemi na świadka, lotosowa, palce prawej dłoni dotykają ziemi
• dharmaćakra mudra – mudra głoszenia nauki, postawa i gest głoszenia doktryny nauk
• warada mudra - postawa i gest ofiarowania, oddania oraz zlewania błogosławieństw
• witarka mudra - gest dyskursu i dyskusji dharmicznych
• wadźra mudra - postawa i gest energii piorunowej lub diamentowej
• mahamudra - wielka postawa, wielki gest, w jodze zwykle praktyka wielkiego rytualnego pokłonu

Dhjanamudra - w sanskrycie: postawa i gest medytacji – w ikonografii jogi oraz tantry, a także hinduskiej, dźinijskiej i buddyjskiej tzw. mudra medytacji (dhjana), symbolizująca stan głębokiego skupienia samadhi. Siedząca postać ukazywana jest z dłońmi ułożonymi jedna na drugiej, wnętrzem do góry, ze stykającymi się kciukami. W pozie lotosowej z dhjana mudrą przedstawiany jest często Śiwa Jogeśwara oraz świetlisty Buddha Amitabha (bóstwo światłości niezmierzonej).

Bhumisparśa, bhumisparśa-mudra - w sanskrycie dosłownie "gest dotknięcia ziemi" – w ikonografii buddyjskiej tzw. mudra "wezwania ziemi na świadka" symbolizująca determinację w dążeniu do oświecenia. Budda przedstawiony w pozycji siedzącej dotyka ziemi palcami prawej dłoni. W pozie tej przedstawiany jest często Budda Gautama tuż przed osiągnięciem bodhi oraz Akszobhja, jeden z buddów medytacyjnych. Mudra ta nazywana jest niekiedy również Marawidźaja (zwycięstwo nad demonem Marą czy Marją).

Abhaja-mudra- w sanskrycie dosłownie "gest braku lęku" – w ikonografii hinduskiej i buddyjskiej tzw. mudra "braku strachu" (a-bhaja) symbolizująca gest opieki, ochrony i wsparcia. Stojąca lub siedząca postać ukazywana jest z podniesioną prawą dłonią z wyprostowanymi ku górze palcami, niekiedy także oburącz. W pozie tej przedstawiany jest często Śiwa oraz liczni jogiczni Guru, a także historyczny Budda i niebiańskie bóstwo Awalokiteśwara - forma Śiwa Maheśwara, a także niektóre bóstwa hinduskie, jak Indra czy Rudra.