Mandukya

Mandukya, w spolszczeniu Mandukja - w sanskrycie Māṇḍūkya (माण्डूक्य): od māṇḍūka – oznacza żabę, która może mieć cztery etapy życia; obudzenie się lub przebudzenie, spanie podczas snu ze snami (swapna), głęboki sen bez śnienia (nidra) oraz turiya lub stan hibernacji. Sanskryckie słowo mandukya oznacza żabę. Hinduski traktat mistyczny, Mandukya Upaniszada, mówi, że każda z trzech liter składających się na główną wedyjską mantrę jogiczną AUM (zwykle zapisaną jako OM w językach używających alfabetu łacińskiego) oznacza stan świadomości: A to przebudzenie, U to śnienie i M to sen bez snów (nidrah). Nazwa „Mandukya” mogła powstać z kilku powodów:

1) Przypisanie mędrcowi zwanemu Manduka māṇḍūka. Mandukya oznacza „syn Mandukiego” i wieszcz czyli ryszi z tym metronimem jest wspomniany w Upaniszadzie Brihadaranyaka wraz z Mandukejami, jego uczniami z rodziny czyli kulaguru. Mandukejowie występują w Bhagawata Puranie jako odbiorcy gałęzi Rygwedy od Indry.

2) Manduka to także rodzaj jogi – „szczególny rodzaj abstrakcyjnej medytacji, w której asceta (sannjasin, mauni) siedzi nieruchomo jak żaba”. Mandukasana jest jedną z asan (postaw) opisywanych w jodze, właśnie dla praktyki medytacji z tej Upaniszady.

3) Tekst o etymologii Wed zatytułowany „Manduki Shiksha” dotyczy nut skali muzycznej.

Wedanta (वेदान्त, vedānta) – odnosi się do szkoły ortodoksyjnej filozofii hinduskiej (astika), czerpiącej swą tematykę z Upaniszad. Istnieje wiele podszkół wedanty, jednakże wszystkie wykładają podstawowe nauki o ostatecznej rzeczywistości (Brahman) i wyzwoleniu (moksza) indywidualnej duszy, wyższej jaźni (atman). Mahony (piszący dla MacMillan Encyclopedia of Religion) stwierdza, że Upaniszada Mandukya pojawiła się prawdopodobnie na przełomie V i IV wieku p.e.ch., wraz z Upaniszadami Prashny i Maitri. Phillips wymienia Mandukya Upaniszadę przed i mniej więcej w czasie powstania Upaniszady Śvetashvatara, Upaniszady Maitri, a także pierwszych tekstów kanonicznych buddyjskich w języku palijskim i dżinijskim. R.D. Ranade podziela pogląd podobny do Phillipsa, umieszczając chronologiczny układ Mandukyi w piątej, czyli ostatniej grupie starożytnych głównych Upaniszad.

Māṇḍūkya Upaniṣada (sanskryt: माण्डूक्य उपनिषद्, Māṇḍūkya Upanisad) jest najkrótszą ze wszystkich Upaniszad i jest przypisana do Atharwawedy, a zatem jej praktyka jest potrzebna studentom mistyczno-magicznej Atharwawedy. Jest wymieniona jako numer sześć w kanonie Muktikā składającym się ze 108 Upaniszad. Jest napisana prozą i składa się z dwunastu krótkich wersetów i jest powiązana ze szkołą uczonych Ryg Wedy. Omawia sylabę Aum; przedstawia teorię czterech stanów świadomości; i twierdzi, że Aum jest Brahmanem – który jest Całością – i że Brahman jest tą jaźnią, wyższą jaźnią, boską duszą (ātman). W przeciwieństwie do starszych Upaniszad, Upaniszada Mandukya jest bardzo krótka, ma jasne i zwięzłe sformułowania i zawiera dwanaście krótkich akapitów prozą.

Mandukya Upaniszada wyróżnia się tym, że została polecona w Muktikā Upaniszadzie przez dwie główne postacie Ramajany jako jedyna Upaniszada, która sama w sobie wystarcza do zdobycia mokszy, wiedzy wyzwolenia i jako szósta na liście dziesięciu głównych Upaniszad. Tekst ten jest również znany z tego, że zainspirował Mandukyę Karikę Gaudapady, klasyka hinduistycznej szkoły wedanty. Mandukya Upaniszada należy do często cytowanych tekstów na temat chronologii i filozoficznych relacji między hinduizmem a buddyzmem. Rdzeń Mandukya jest czasami uważany za Manduka (sanskryt: मण्डूक), który ma kilka znaczeń. Niektóre z jego znaczeń obejmują „żaba”, „szczególna rasa konia”, „podeszwa końskiego kopyta” lub „duchowy niepokój”. Niektórzy autorzy sugerują, że „żaba” jest etymologicznym rdzeniem Upaniszady Mandukya. Innym rdzeniem nazwy Upaniszady jest Mānduka (sanskryt: माण्डूक), które dosłownie oznacza „szkołę wedyjską” lub oznacza tyle co „nauczyciel”. Paul Deussen stwierdza, że etymologiczne korzenie Mandukya Upaniszady są „na wpół zaginioną szkołą Rygwedy”. Szkoła ta może być powiązana z uczonym o imieniu Hrasva Māṇḍūkeya, którego teorię półsamogłosek omawia Aitareya Aranyaka z Rygwedy. Stosując zasady sandhi, tekst ten nazywany jest także Mandukyopanishad.

Mandukya Upaniszada jest ważną Upaniszadą w hinduizmie, szczególnie w jej szkole Adwaita Wedanta. Zwięźle przedstawia kilka głównych doktryn, a mianowicie, że „wszechświat jest Brahmanem”, „Jaźń (Atman) istnieje i jest zjednoczona z Brahmanem” oraz „cztery stany świadomości”. Mandukya Upaniszada przedstawia również kilka teorii na temat świętej sylaby Aum i tego, że symbolizuje ona prawdziwe ja, atmana (ponad głową) lub dźiwatmana (w sercu). Mandukya Upaniszada rozpoczyna się stwierdzeniem: „Aum, ta sylaba to cały świat”. Następnie przedstawia różne wyjaśnienia i teorie na temat tego, co to oznacza i oznacza. Ta dyskusja opiera się na strukturze „czterech czwartych” lub „poczwórnych”, wywodzącej się z A + U + M + „cisza”, "milczenie" lub bez elementu czwartego.